"తెలుగులో సులువుగా టైపు చేసేందుకు, మీ క్రోమ్ బ్రౌజరు లో గూగుల్ లిప్యంతరీకరణ పద్ధతిని వాడవచ్చు."

ఆల్మాటీ

From tewiki
Jump to navigation Jump to search

ఆల్మాటీ

గతంలో అల్మా-అటా వెర్నీ[1] (రష్యన్: Верный) అని పిలువబడే ఈ నగరం కజకస్తాన్ లో అతిపెద్ద నగరం, దీనిలో సుమారు 2,000,000 మంది జనాభా ఉన్నారు, దేశం మొత్తం జనాభాలో సుమారు 11% మంది ఉన్నారు, టాల్గర్, బోరాల్డై, ఒటెగెన్ బాటిర్ అనేక ఇతర శివారు ప్రాంతాలను కలిగి ఉన్న దాని అంతర్నిర్మిత ప్రాంతంలో 2.7 మిలియన్ల[2]కు పైగా ఉన్నారు. ఇది కజక్ సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ తరువాత స్వతంత్ర కజకస్తాన్ రాజధానిగా 1929 నుండి 1997 వరకు పనిచేసింది. 1997లో ప్రభుత్వం రాజధానిని దేశానికి ఉత్తరాన ఉన్న అక్మోలా (1998లో) ఆస్తానా గా పేరు మార్చబడింది, తరువాత 2019లో నూర్-సుల్తాన్ గా పేరు మార్చబడింది) కు మార్చింది.

ఆల్మాటీ ఇప్పటికీ కజకస్తాన్ ప్రధాన వాణిజ్య సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఉంది, అలాగే దాని అత్యధిక జనాభా అత్యధిక కాస్మోపాలిటన్ నగరం. ఈ నగరం దక్షిణ కజకస్తాన్ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న పర్వత ప్రాంతంలో 700–900 మీ (2,300–3,000 అడుగులు) ఎత్తులో ట్రాన్స్-ఇలి అలటావ్ పర్వతపాదాలలో కిర్గిజిస్తాన్ తో సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉంది, ఇక్కడ పెద్ద చిన్న అల్మటింకా నదులు మైదానానికి నడుస్తాయి.

ఆల్మాటీ నగరం నవంబర్ 2017 నుండి సంగీత రంగంలో యునెస్కో క్రియేటివ్ సిటీస్ నెట్ వర్క్ లో భాగంగా ఉంది. ఈ నగరం ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణపై 1978 లో జరిగిన అంతర్జాతీయ సమావేశానికి ఆతిథ్యం ఇచ్చింది, ఇక్కడ ఆల్మా ఆటా డిక్లరేషన్ ఆమోదించబడింది, ఇది ప్రపంచ ప్రజారోగ్యంలో ఒక దృక్పథ మార్పును సూచిస్తుంది.

స్థితి

1929 నుండి 1936 వరకు ఆల్మాటీ కజక్ ఎ.ఎస్.ఎస్.ఆర్ రాజధానిగా ఉండేది. 1936 నుండి 1991 వరకు ఇది కజక్ ఎస్.ఎస్.ఆర్ రాజధానిగా ఉంది. 1991లో కజకస్తాన్ స్వతంత్రం పొందిన తరువాత, ఆల్మాటీ 1997 వరకు రాజధానిగా కొనసాగింది, అప్పుడు ఆస్తానా (2019లో నూర్-సుల్తాన్ గా పేరు మార్చబడింది) చారిత్రాత్మక రాజధానికి తిరిగి వచ్చినట్లు గా పేర్కొనబడింది.

ఆల్మాటీ కజకస్తాన్ లో అతిపెద్ద, అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతం . అత్యంత జాతిపరంగా సాంస్కృతికంగా వైవిధ్యభరితమైన నగరంగా మిగిలిపోయింది. సోవియట్ యూనియన్ అభివృద్ధి కి దోహదం చేసింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో సోవియట్ యూనియన్ యూరోపియన్ ప్రాంతాల నుండి కార్మికులు పరిశ్రమలను మార్చడం కారణంగా, ఈ నగరం లో అధికంగా రష్యన్లు ఉక్రేనియన్ల అధిక నిష్పత్తిలో వున్నారు . ఈ నగరం అత్యంత ఆగ్నేయ దిశలో ట్రాన్స్-ఇలి అలటావ్ (లేదా జైలిస్కీ అలటావ్) పర్వతపాదాలలో ఉంది.

ఇది వెచ్చని పొడి వాతావరణం తో వేసవి చాలా చల్లని శీతాకాలాలతో సాపేక్షంగా తేలికపాటి వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఈ నగరానికి భూకంపాల ప్రమాదం వుంది.  చాలా ప్రకంపనలు గణనీయమైన నష్టాన్ని కలిగించనప్పటికీ, ఆల్మాటీ కొన్ని పెద్ద విధ్వంసక భూకంపాలను ఎదుర్కొంది.1997లో రాజధానిని దేశంలోని ఉత్తర-మధ్య భాగంలోని అస్తానాకు (2019లో నూర్-సుల్తాన్ గా పేరు మార్చారు) తరలించారు. అప్పటి నుండి అల్మాటీని కజకస్తాన్ 'దక్షిణ రాజధాని'గా పేర్కొన్నారు.

శబ్దవ్యుత్పత్తి

ఆల్మాటీ అనే పేరు మధ్యయుగ స్థావరం అల్మాటులో  మూలాలను కలిగి ఉంది, ఇది ప్రస్తుత నగరానికి సమీపంలో ఉంది. ఒక వివాదాస్పద సిద్ధాంతం అయినా 'ఆపిల్' (алма) అనే కజక్ పదం నుండి ఈ పేరు ఉత్పన్నమైనదని, తరచూ దీనిని "ఆపిల్స్ తో నిండి" అని అనువదిస్తుందని పేర్కొంది. వాస్తవానికి ఇది ఆల్మటౌ అంటే ఆపిల్ పర్వతం. ఈ పేరు రష్యన్ వెర్షన్ అల్మా-అటా (కాజ్. ఫాదర్ ఆఫ్ ఆపిల్స్). సోవియట్ యూనియన్ నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందినప్పటి నుండి, కజక్ అల్మాటీ గా అంగీకరించబడింది. ఆల్మాటీ చుట్టుపక్కల ప్రాంతంలో అడవి ప్రాంతం లోని  ఆపిల్స్ కు  గొప్ప జన్యు వైవిధ్యం ఉంది; ఈ ప్రాంతం ఆపిల్ పూర్వీకుల నివాసంగా భావించబడుతుంది. అడవి మాలస్ సియెవర్సీ ఆధునిక దేశీయ ఆపిల్ పూర్వీకుని కి అభ్యర్థిగా పరిగణించబడుతుంది. పెర్సో-అరబిక్ లిపితో వ్రాయబడిన పర్షియన్ ఉర్దూభాషలలో ఈ నగరం పేరు آلماتی Ālmātī గా వ్రాయబడింది.

ఆల్మాటీ పూర్వ చరిత్ర

క్రీ.పూ 1000-900 కాలంలో కాంస్య యుగంలో  రైతులు పశువుల పెంపకందారులు ఆల్మాటీ భూభాగంలో జనావాసాలను స్థాపించారు. సాకా కాలంలో (క్రీ.పూ 700 నుండి క్రైస్తవ శకం ప్రారంభం వరకు), ఈ భూములను సాకా ,  వుసున్ తెగలు ఆక్రమించాయి, వీరు టియాన్ షాన్ పర్వత శ్రేణికి ఉత్తరాన ఉన్న భూభాగంలో నివసించారు. ఈ కాలానికి సంబంధించిన ఆధారాలు అనేక శ్మశాన దిబ్బలు (తుములి) ,  పురాతన జనావాసాలలో, ముఖ్యంగా సాకా జారుల పెద్ద శ్మశాన దిబ్బలలో చూడవచ్చు. అత్యంత ప్రసిద్ధ పురావస్తు అన్వేషణలు ఇస్సిక్ కుర్గాన్ నుండి "ది గోల్డెన్ వారియర్" అని కూడా పిలువబడే "ది గోల్డెన్ మ్యాన్"; జలౌలీ నిధి, కర్గాలీ డయాడెమ్, జెటిసు కళలు కంచులు (బాయిలర్లు, దీపాలు బలిపీఠాలు) గుర్తించారు. . సాకా వుసన్ పాలనా కాలంలో, ఆల్మాటీ విద్యా కేంద్రంగా విలసిల్లింది  

మధ్య యుగాలు

15-18 వ శతాబ్దాలలో, సిల్క్ రోడ్   భాగంలో వాణిజ్య కార్యకలాపాలు తగ్గుతున్నందున నగరం క్షీణించింది. యూరోపియన్ దేశాలు విదేశాలకు షిప్పింగ్ చేయడం ద్వారా మరింత వాణిజ్యాన్ని నిర్వహిస్తున్నాయి. ఈ కాలం కీలకమైన అంశం  జాతిలో   రాజకీయ పరివర్తన. అప్పుడే  కజక్  దేశంగా మారింది . ఇది అల్మాటీకి దగ్గరగా ఉంది. [ఆధారం అవసరం] డ్జుంగర్ కొంతకాలం కజక్ ప్రజలపై ఆధిపత్యం చెలాయించింది. కజక్ తమ భూమిని రక్షించడానికి స్వాతంత్ర్యాన్ని కాపాడటానికి పోరాడింది. 1730లో కజక్ అల్మాటీకి వాయవ్యదిశలో 70 కిలోమీటర్ల (43 మైళ్ళు) దూరంలో ఉన్న అన్యరాకే పర్వతాలలో డ్జుంగర్ ను ఓడించాడు. పద్దెనిమిదవ శతాబ్దంలో నగరం ప్రాంతం సుమారుగా కోఖండ్ క్వింగ్ సామ్రాజ్యం ఖానేట్ మధ్య సరిహద్దులో ఉంది. ఆ తర్వాత 1850లలో రష్యన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఇది శోషించబడింది. తన సామ్రాజ్యాన్ని రక్షించుకోవడానికి, రష్యా బోల్షాయా మాలెన్కయా అల్మాటింకా నదుల మధ్య ట్రాన్స్-ఇలి అలటామౌంటైన్ శ్రేణి సమీపంలో ఫోర్ట్ వెర్నీని నిర్మించింది. ఆ నిర్మాణం 4 ఫిబ్రవరి 1854 న ప్రారంభమైంది

1855లో కజక్ లు తమ సంచార భూభాగం నుండి  వెర్నీకు  స్థానభ్రంశం చెందారు 1856 నుండి, వెర్నీ రష్యన్ రైతులను అంగీకరించడం ప్రారంభించారు కోటకు సమీపంలో బోల్షాయా అల్మాటిన్స్కయా స్టానిట్సా (కోసాక్ గ్రామం) ను స్థాపించారు. వలసదారుల ప్రవాహం పెరగడం తో  స్లోబోడా నిర్మాణానికి దారితీసింది. ఇది తాతార్ వ్యాపారులు చేతివృత్తుల వారికి సెటిల్ మెంట్ ప్రదేశం. [ఆధారం అవసరం] 1867లో వెర్నియ్ ఫోర్ట్ ఆల్మాటిన్స్క్ అనే పట్టణంగా అభివృద్ధి చేయబడింది; ఆ పట్టణం పేరే తరువాతి కాలం లో వెర్నీ గా మారింది . రష్యన్ సామ్రాజ్య నిర్వాహకులు అభివృద్ధి చేసిన ఫస్ట్ సిటీ ప్లాన్ ప్రకారం, నగర చుట్టుకొలతలు అల్మాటింకా నది వెంబడి దక్షిణాన 2 కిలోమీటర్లు (1 మైలు) పశ్చిమాన 3 కిలోమీటర్లు (2 మైళ్ళు) ఉన్నాయి. కొత్త నగర ప్రాంతం నివాస ప్రాంతాలుగా విభజించబడింది, రెండవది జిల్లాలుగా విభజించబడింది. నగర భవనాల మూడు విభాగాలు నిర్వచించబడ్డాయి. కేటగిరీ 1 2 భవనాలు ఒక ఎత్తైన సెమీ బేస్ మెంట్ తో ఒకటి లేదా రెండు అంతస్తుల నిర్మాణంలో ఉన్నాయి; నగర ము౦దు, నగర౦ మధ్యలో, మరికొ౦దరు శివార్లలో నిర్మి౦చబడ్డారు. [ఆధారం అవసరం]  1887 మే 28న, ఉదయం 4 గంటలకు.m., భూకంపం వెర్నీని 11-12 నిమిషాల్లో దాదాపు పూర్తిగా నాశనం చేసింది. సరళత్వం లేకపోవడం వల్ల అవి విడిపోవడంతో ఇటుక భవనాలు అత్యధికంగా దెబ్బతిన్నాయి. ఫలితంగా, ప్రజలు తరువాత కలప లేదా అడోబ్ తో తయారు చేసిన ఒక అంతస్తుల భవనాలను నిర్మించడానికి మొగ్గు చూపారు. [ఆధారం అవసరం]  1906 నాటికి నగర జనాభా 27,000 కు పెరిగింది, వీరిలో మూడింట రెండు వంతులు రష్యన్లు ఉక్రేనియన్లు. 1918 లో రష్యన్ విప్లవం బోల్షివిక్ ప్రభుత్వం స్థాపించబడిన తరువాత, వెర్నీలో సోవియట్ అధికారం స్థాపించబడింది. ఈ నగరం ఈ ప్రాంతం తుర్కిస్తాన్ అటానమస్ సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ (ఆర్.ఎస్.ఎఫ్.ఎస్.ఆర్)లో భాగంగా మారింది. [ఆధారం అవసరం] 5 ఫిబ్రవరి 1921న, వెర్నీ ప్రాంతీయ ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు, వృత్తిపరమైన వాణిజ్య సంఘాలు స్థానిక విశ్వాస ఆధారిత సమూహాల సంయుక్త సంప్రదింపుల ద్వారా నగరం పురాతన పేర్లలో ఒకటైన అల్మా-అటాకు పేరు మార్చబడింది. [ఆధారం అవసరం]

కజకస్తాన్ భవిష్యత్తు వృద్ధిలో కీలకమైన అంశంగా ఉన్న తుర్కిస్తాన్-సైబీరియా రైల్వే నిర్మాణానికి 1926లో కౌన్సిల్ ఆఫ్ లేబర్ అండ్ డిఫెన్స్ ఆమోదం తెలిపింది, ముఖ్యంగా ఈ ప్రాంతానికి తూర్పు ఆగ్నేయ ంలో. తుర్కిస్తాన్-సైబీరియా రైల్వే నిర్మాణం కూడా ఒక నిర్ణయాత్మక ఆర్థిక ప్రభావాన్ని చూపింది, ఇది కజక్ ఎఎస్ఎస్ఆర్ రాజధానిగా అల్మా-అటా విధిని బలంగా ప్రభావితం చేసింది. 1930లో ఆల్మా-ఆటాకు హైవే రైల్వే నిర్మాణం పూర్తయింది. [ఆధారం అవసరం]  1927 ఏప్రిల్ 29న కజక్ అటానమస్ సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ రాజధానిని కైజైల్-ఓర్డా నుంచి ఆల్మా-అటాకు, ఆర్ ఎఫ్ ఎస్ ఎఫ్ ఆర్ పరిధిలో బదిలీ చేయాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. [ఆధారం అవసరం] ఇది మరింత వాణిజ్యాన్ని ఆకర్షించింది   ప్రభుత్వంతో కలిసి పనిచేసే ప్రజలు  నగరంలో తీవ్రమైన అభివృద్ధికి దోహదం

31 జనవరి 1928న, 1917 అక్టోబర్ విప్లవం నాయకుడు లియోన్ ట్రాట్స్కీ, అతని భార్య నటాలియా సెడోవా  అతని కుమారుడు లెవ్ సెడోవ్ తో కలిసి, అప్పటి మాస్కోలోని ఆల్-యూనియన్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (బోల్షివిక్కులు) అధిపతి జోసెఫ్ స్టాలిన్ చేత అల్మా-అటాకు బహిష్కరించబడ్డాడు. ట్రాట్స్కీ 1929 ఫిబ్రవరిలో అల్మా-అటా నుండి టర్కీకి బహిష్కరించబడ్డాడు, మెక్సికో నగరంలో బహిష్కరణకు వెళ్ళాడు.

అల్మా-అటా విమానాశ్రయం 1930లో ప్రారంభించబడింది, ఇది అల్మా-అటా నుండి సోవియట్ ప్రభుత్వానికి కేంద్రంగా ఉన్న మాస్కోకు ప్రత్యక్ష సంబంధాన్ని తెరిచింది. అల్మా-అటా కజకస్తాన్ కు గాలి ద్వారా ప్రధాన ప్రవేశం గా మారింది, ఈ స్థితిని ఇది నేడు నిలుపుకుంది. ఈ చిన్న పట్టణం కజక్ ఎస్.ఎస్.ఆర్ రాజధానిగా రూపాంతరం చెందడం కొత్త పరిపాలనా  ప్రభుత్వ సౌకర్యాలు  గృహాల భారీ ఎత్తున నిర్మాణం ద్వారా వేగవంతం చేయబడింది. [ఆధారం అవసరం] 1936-38 గ్రేట్ పర్జ్ కజకస్తాన్ వరకు విస్తరించింది,. సోవియట్ ప్రభుత్వం జనాభాపై ఆధిపత్యం చెలాయించింది. 1930 ల సమయంలో కజక్ సంచార జాతులు వారి సాంప్రదాయ జీవన సరళికి అంతరాయం కలిగించిన తరువాత వారు ఆకలితో బాధపడ్డారు.

1936లో ఆర్కిటెక్చర్ అండ్ ప్లానింగ్ బ్యూరో కజక్ ఎస్.ఎస్.ఆర్ కొత్త సాంస్కృతిక రాజధానిగా అల్మా-అటాను పెంపొందించడానికి ఒక ప్రణాళికను అభివృద్ధి చేసింది. ప్రస్తుతం ఉన్న దీర్ఘచతురస్రాకార జిల్లాల వ్యవస్థ ఆధారంగా ఈ ప్రణాళిక రూపొందించబడింది. వాటిని బలోపేతం చేసి పునర్నిర్మించాల్సి ఉంది. [ఆధారం అవసరం]

1941 తరువాత, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో సోవియట్ యూనియన్  యూరోపియన్ భాగం నుండి కర్మాగారాలు కార్మికులను సామూహికంగా ఖాళీ చేయడం కారణంగా, అల్మా-అటా ఒక పరిపాలనా వర్తక కేంద్రంగా మారింది. ఇది అభివృద్ధి చెందని పారిశ్రామిక స్థావరాన్ని కలిగి ఉన్నప్పటికీ ఇది సోవియట్ యూనియన్  అతిపెద్ద పారిశ్రామిక కేంద్రాలలో ఒకటిగా మారింది. 1941-1945 సంవత్సరాలలో  పారిశ్రామిక సామర్థ్యం గణనీయంగా పెరిగింది. యుద్ధానంతర సంవత్సరాల్లో అభివృద్ధి పెరిగింది. నగర జనాభా 1919 లో 104,000 నుండి 1968 లో 365,000 కు పెరిగింది. 1967 నాటికి నగరంలో 145 సంస్థలు ఉన్నాయి, వీటిలో ఎక్కువ భాగం తేలికపాటి ఆహార పరిశ్రమలు. , ఆహార ప్రాసెసింగ్  ప్రధాన పరిశ్రమలు. ఆహారం: మాంసం, పిండి తృణధాన్యాలు (పాస్తా కర్మాగారం), పాలు, వైన్ లు, క్యాన్డ్ ఫ్రూట్, పొగాకు, మిఠాయిలు, ఆల్కహాలిక్ స్పిరిట్స్, బీర్, ఈస్ట్ , టీ (ప్యాకేజింగ్) వంటి

తేలికపాటి పరిశ్రమలతో పాటు  వస్త్రాలు, బొచ్చు, అల్లిక, తివాచీలు, పాదరక్షలు, దుస్తులు, ముద్రణ  , ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్, ఫౌండ్రీ ఇంజనీరింగ్, కారు రిపేర్, బేరింగ్ రిపేర్, బిల్డింగ్ మెటీరియల్స్, వుడ్ వర్కింగ్, కాంక్రీట్ నిర్మాణాలు స్ట్రక్చరల్ ఎలిమెంట్లు పరిశ్రమలు వున్నాయి.   1991 డిసెంబరు 16 న  (కజకస్తాన్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం) నాడు సోవియట్ యూనియన్ నుండి  కజకస్తాన్ కు   స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించింది, ఒక సంవత్సరం తరువాత, 28 జనవరి 1993న, ప్రభుత్వం ఈ నగరానికి రష్యన్ అల్మా-అటా నుండి కజక్ పేరు అల్మాటీగా పేరు మార్చింది. 1997లో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కజకస్తాన్ అధ్యక్షుడు నూర్సుల్తాన్ నజర్ బయేవ్ రాజధానిని ఆల్మాటీ నుండి దేశానికి ఉత్తరాన ఉన్న అస్తానాకు (ప్రస్తుతం నూర్-సుల్తాన్) బదిలీ చేయాలనే డిక్రీకి ఆమోదం తెలిపారు. 1 జూలై 1998న అల్మాటీ కి ప్రత్యేక హోదా ను శాస్త్రీయ, సాంస్కృతిక, చారిత్రక, ఆర్థిక, పారిశ్రామిక కేంద్రంగా స్థాపించడానికి ఒక చట్టం ఆమోదించబడింది. అల్మాటీ రాజధాని నూర్-సుల్తాన్ (గతంలో అస్తానా) నుండి దాదాపు 1000 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఆగ్నేయ కజకస్తాన్ లో ఉంది. కిర్గిజిస్తాన్ రాజధాని బిష్కెక్ పశ్చిమాన 190 కి.మీ. దూరంలో ఉండగా, చైనాలో Ürümqi దాదాపు 1000 కి.మీ తూర్పు గా ఉంది.

శీతోష్ణస్థితి

ఆల్మాటీ వేడి వేసవి చల్లని శీతాకాలాలతో తేమతో కూడిన ఖండాంతర వాతావరణాన్ని (Köppen వాతావరణ వర్గీకరణ: డ్ఫా) కలిగి ఉంది. పర్వత-లోయ ప్రసరణ ప్రభావం దీని లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. ఇది ముఖ్యంగా నగరం ఉత్తర భాగంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది, ఇది నేరుగా పర్వత వాలుల నుండి మైదానాలకు పరివర్తన జోన్ లో ఉంది. మే చివరి నాటికి మంచు లేదా చల్లని గాలులు  ఆల్మాటీని తాకడం అసాధారణం కాదు. ఆల్మాటీ కొన్నిసార్లు శీతాకాలపు వర్షాన్ని,  భారీ  హిమపాతం నమోదవుతుంది.  

సంస్కృతి

అల్మాటీ ఎక్కువగా కజకస్తాన్  శాస్త్రీయ ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతుల హృదయంగా ఆత్మగా పరిగణించబడుతుంది. కజకస్తాన్ లోని ఇతర ప్రాంతాలు  నగరాలతో పోలిస్తే ఆల్మాటీ ప్రాంతం  ఒక విలక్షణమైన భూ  ప్రకంపన ప్రదేశం  అబాయి కజక్ స్టేట్ ఒపెరా  బ్యాలెట్ థియేటర్ 1934 నుండి నగరం రంగస్థల దృశ్యాన్ని ఎంకరేజ్ చేసింది   కస్టెయెవ్ స్టేట్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్స్ 1935లో స్థాపించబడింది, ఇది కజకస్తాన్ లో అతిపెద్ద మ్యూజియంగా ఉంది,

థియేటర్లు

సైనిక కోట కు పునాది వేయబడిన కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత వెర్నీ నగరంలో  అబే ఒపెరా హౌస్   నాటక కళ అభివృద్ధి చెందడం ప్రారంభమైంది. 21 నవంబరు 1872న, మొదటి నాటకం  ప్రదర్శించబడింది నగరంలో నాటక కళ పుష్పించడం అల్మా-ఆటా సోవియట్ కాలంపై పడింది. కజక్ ఎస్.ఎస్.ఆర్ రాజధానిని కైజిలార్డా నుండి అల్మా-అటాకు బదిలీ చేయడమే దీనికి కారణం. అందువలన, మొదటి కజక్ ప్రొఫెషనల్ థియేటర్ అయిన కజక్ డ్రామా థియేటర్ నగరానికి మారింది. 1930లలో నగరంలో ఒపెరా అండ్ బ్యాలెట్ థియేటర్ (1934) తోలుబొమ్మ థియేటర్ (1935) స్థాపించబడ్డాయి. అలాగే, రిపబ్లిక్ లోని వివిధ నగరాల్లో స్థాపించబడిన అనేక కజక్ థియేటర్లు రాజధానికి తరలిరావడం ప్రారంభించాయి. ఇవి రష్యన్ డ్రామా థియేటర్ (సెమిపాలటిన్స్క్ నుండి 1934), ఉయ్ఘర్ మ్యూజికల్ కామెడీ థియేటర్ (చిలెక్ నుండి 1962), కొరియన్ మ్యూజికల్ కామెడీ థియేటర్ (1968 నుండి కైజిలార్డా), జర్మన్ డ్రామా థియేటర్ (1989 నుండి టెమిర్టౌ నుండి). 1991లో కజకస్తాన్ స్వాతంత్ర్యం తరువాత నగరంలో పెద్ద సంఖ్యలో కొత్త స్వతంత్ర థియేటర్లు కనిపించాయి. తరచుగా ఇవి ఔత్సాహికులు సృష్టించిన ఆధునిక యువత కచేరీ వేదికలు.

మ్యూజియంలు

19-20 వ శతాబ్దం చివరిలో దక్షిణ కజక్ ల సంస్కృతి చరిత్ర, జాతి శాస్త్రం అధ్యయనానికి గణనీయమైన సహకారం తుర్కిస్తాన్ శాస్త్రవేత్తలు స్థానిక చరిత్రకారులు చేశారు, తాష్కెంట్ శాస్త్రీయ సమాజాలు సాంస్కృతిక విద్యా సంస్థల చుట్టూ ఏకమయ్యారు. 1874లో, శాస్త్రీయ ప్రాంతీయ ప్రయోజనంతో స్థానిక మేధావుల సహాయంతో సెమిరెచెను సందర్శించిన ప్రయాణికుల ప్రైవేట్ సేకరణల నుండి, వెర్నీ నగరంలో మొదట ఒక మ్యూజియం సృష్టించబడింది, ఇది తరువాత సెమిరెచె య్ కోసాక్ హోస్ట్ గ్రామ మ్యూజియంగా రూపాంతరం చెందింది.ఎ. కస్టీవ్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్స్ కు పునాది ని 1935లో స్థాపించిన టి.జి. షెవ్చెంకో పేరుతో కజక్ స్టేట్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ ఏర్పాటు చేసింది. కజక్ కళాకారుల ఉత్తమ రచనలను సేకరించడం వారి సృజనాత్మక వ్యాపార పర్యటనలను నిర్వహించడం దీని ప్రధాన విధులు. 1936లో మాస్కో లెనిన్ గ్రాడ్ (ప్రస్తుతం సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్) లోని మ్యూజియంలు గణనీయమైన సంఖ్యలో పెయింటింగ్ లు, గ్రాఫిక్స్, శిల్పం అనువర్తిత కళను గ్యాలరీకి విరాళంగా ఇచ్చారు. 1950 ల చివరి నాటికి, గ్యాలరీ నిధులు పెయింటింగ్లు, పూర్వ విప్లవ సోవియట్ కళాకారుల రచనల పునరుత్పత్తి, పాశ్చాత్య యూరోపియన్ తూర్పు కళా మాస్టర్లతో సహా 5,000 ప్రదర్శనలకు పైగా ఉన్నాయి. 1970 లు 1980 లలో, ఇప్పటికే ఉన్న మ్యూజియంల కోసం కొత్త భవనాలు నిర్మించబడ్డాయి,  కొత్త థీమాటిక్ మ్యూజియంలు తెరవబడ్డాయి:

సినిమాహాళ్ళు

వెర్నీ నగరంలో మొదటి చలన చిత్ర ప్రదర్శన 1900లో జరిగింది, అప్పుడు భౌతిక శాస్త్రవేత్త కె.ఓ. క్రౌస్ నగరానికి వచ్చారు. దానిపై, చేతితో పెయింట్ చేయబడిన గాజు ట్రాన్స్ పరెన్సీలు ఓవర్ హెడ్ ప్రొజెక్టర్ సహాయంతో ప్రదర్శించబడ్డాయి. ఈ చిత్ర ప్రదర్శన జనవరి 25న పుష్కిన్ గార్డెన్ లో జరిగింది.  రోడినా సినిమా మొదటిసారి 1937 లో సెంట్రల్ పార్క్ లో ప్రారంభించబడింది. 1957లో, ఇది సీజనల్ వేదిక నుండి 712 సీట్లకు ఆడిటోరియంతో విస్తృత తెర సినిమాగా పునర్నిర్మించబడింది. నగరంలో, ఫెడరేషన్ ఆఫ్ సోవియట్ రిపబ్లిక్స్ పార్క్, ప్రోగ్రెస్ సినిమా ప్రారంభించబడింది, తరువాత ఆల్మా-అటాగా పేరు మార్చబడింది. 1990 ల ప్రారంభం నాటికి, నగరంలో 21 సినిమాహాళ్ళు ఉన్నాయి. అన్ని సినిమాహాళ్లు మొదటి, రెండవ మూడవ స్క్రీన్లుగా విభజించబడ్డాయి. కొత్త చిత్రాల ప్రీమియర్లు జరిగిన మొదటి తెర సినిమాలు "అలటావ్", "ట్సెలిన్నీ" "అర్మాన్" ఉన్నాయి.  

ఆర్థిక వ్యవస్థ

అల్మాటీ కజకస్తాన్ జిడిపిలో సుమారు 20 శాతం (లేదా 2010లో 36 బిలియన్ డాలర్లు) ఉత్పత్తి చేస్తుంది.  ప్రభుత్వ ఆదాయంలో 20% కంటే ఎక్కువ, మధ్య ఆసియాలో ఈ దేశం ఆర్థికంగా అత్యంత శక్తివంతమైనది, ఆల్మాటీ ఒక కీలక ఆర్థిక కేంద్రంగా ఉంది. ఆల్మాటీలో అతిపెద్ద పరిశ్రమలలో ఒకటి ఫైనాన్స్,దాని ఆర్థిక ఎగుమతులు కజకస్తాన్ చెల్లింపుల సమతుల్యతకు పెద్ద దోహదకారిగా ఉన్నాయి. ఆల్మాటీ మధ్య ఆసియా, కస్పి బ్యాంక్,  ఇతర ప్రధాన బ్యాంకులలో అతిపెద్ద బ్యాంకుగా ఉన్న హలీక్ బ్యాంక్ కు నిలయంగా ఉంది. ఆల్మాటీ కేంద్రంగా కజకస్తాన్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్  ఉంది. ఆల్మాటీ ప్రాంతీయ ఆర్థిక వ్యాపార కేంద్రంగా (ఆర్ ఎఫ్ సిఎ) కూడా అభివృద్ధి చెందుతోంది.

ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతి

కాల్పనిక గూఢచర్య నవల పెర్ఫార్మెన్స్ అనోమాలీస్ కజకస్తాన్ లోని అల్మాటీలో రూపొందింది. పాన్ఫిలోవ్ పార్క్, జెన్కోవ్ కేథడ్రల్, ది కజక్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఫోక్ మ్యూజికల్ ఇన్ స్ట్రుమెంట్స్, కోక్-టోబ్ (Kök Töbe), షైంబులాక్, జెలియోనీ బజార్, అనేక ప్రసిద్ధ సాంస్కృతిక సంస్థలు ఉన్నాయి. అల్మాటీ కాల్పనిక కజక్ జర్నలిస్ట్ బోరాట్ అతని కుమార్తె టుటా  స్వస్థలం ఇదే, చాలా మంది ప్రముఖులు  నివసించే నగరం ఇదే  

గుర్తించదగిన నివాసితులు

ఝాన్సాయా అబ్దుమాలిక్ (జననం 2000), చదరంగం మహిళ గ్రాండ్ మాస్టర్ (డబ్ల్యుజిఎం) చెస్ ప్రాడిజీ

ఆల్టినై అసిల్మురాటోవా (జననం 1961), కిరోవ్ బ్యాలెట్ తో ప్రైమా బాలేరినా

యూజెన్ బౌడర్ (జననం 1986), జర్మనీలో మోడల్

అనటోలీ బోస్ (జననం 1988), ఆస్ట్రేలియన్ బాస్కెట్ బాల్ ఆటగాడు

అలెగ్జాండర్ బ్రెనర్ (జననం 1957), రష్యాలో సినీ నటుడు

జరీనా దియాస్ (జననం 1993), టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి

నగిమా ఎస్కలీవా (జననం 1954), గాయకుడు వినోదకారుడు

దిమిత్రి ఫోఫోనోవ్ (జననం 1976), రేసింగ్ సైక్లిస్ట్

అలెక్సీ కొరోలెవ్ (జననం 1987), స్కీ జంపర్

నికొలాయ్ కార్పెంకో (జననం 1981), స్కీ జంపర్

రుస్లానా కోర్షునోవా (1987–2008), రష్యాలో మోడల్

జర్మనీతరఫున వాలీబాల్ ప్రతినిధి అయిన ఒలెస్సియా కులకోవా (జననం 1977)

రెజీనా కులికోవా (జననం 1989), టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి

దిన్ముఖేద్ కోనయేవ్ (1912–1993), రాజకీయ నాయకుడు

ఫ్యూట్ మన్సురోవ్ (1928–2008), సోవియట్ రష్యన్ కండక్టర్

డానెల్ నుగ్మానోవా (జననం 1997), యుకెసి హ్యాండ్ బాల్ మాజీ ప్రథమ మహిళ ప్రపంచ ప్రఖ్యాత సామాజిక శాస్త్రవేత్త

దిమిత్రి ఒగై (జననం 1960), సాకర్ శిక్షకుడు సోవియట్ సాకర్ ఆటగాడు

సెర్గీ ఒస్టాపెంకో (జననం 1986), సాకర్ ఆటగాడు

అలెగ్జాండర్ పరిగిన్ (జననం 1973), ఒలింపిక్ అథ్లెట్

అలెగ్జాండర్ పెట్రెంకో (1976–2006), రష్యా కు బాస్కెట్ బాల్ ప్రతినిధి

బోరిస్ పోలాక్ (జననం 1954), ఇజ్రాయిల్ ప్రపంచ ఛాంపియన్ ఒలింపిక్ స్పోర్ట్ షూటర్

వాడిమ్ సయుటిన్ (జననం 1970), రష్యాలో ఐస్ స్పీడ్ స్కేటర్

థామస్ షెర్ట్విటిస్ (జననం 1972), వాటర్ పోలో

ఓల్గా షిషిగినా (జననం 1968), ఒలింపిక్ ఛాంపియన్ హర్డ్లింగ్ లో

కాన్స్టాంటిన్ సోకోలెంకో (జననం 1987), నార్డిక్ కంబైన్డ్ స్కీయర్/స్కీ జంపర్

ఇగోర్ సిసోవ్ (జననం 1970) ఓపెన్ సోర్స్ సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్, ఎన్జిఎన్ఎక్స్, ఇంక్ వ్యవస్థాపకుడు.

ఎలెనా లిఖోవ్ట్సేవా (జననం 1975), టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి

డెనిస్ టెన్ (1993-2018), ఫిగర్ స్కేటర్

యెర్నార్ యెరింబెటోవ్ (1980), జిమ్నాస్ట్

అనటోలీ వైసర్ (జననం 1949), ఫ్రెంచ్ చెస్ గ్రాండ్ మాస్టర్

రాడిక్ జపరోవ్ (జననం 1984), స్కీ జంపర్

వ్లాదిమిర్ జిరినోవ్ స్కీ (జననం 1946), రాజకీయ నాయకుడు

ఎలెనా జౌబరేవా (జననం 1972), ఒపెరా గాయని

అలెగ్జాండ్రా ఎల్బాక్యాన్ (జననం 1988), మేధో సంపత్తి కార్యకర్త, సైన్స్-హబ్ సృష్టికర్త

మూలాలు