"తెలుగులో సులువుగా టైపు చేసేందుకు, మీ క్రోమ్ బ్రౌజరు లో గూగుల్ లిప్యంతరీకరణ పద్ధతిని వాడవచ్చు."

గ్రేట్ సఫిన్స్ అఫ్ గిజా

From tewiki
Jump to navigation Jump to search
దస్త్రం:Great Sphinx of Giza May 2015.JPG
గ్రేట్ సఫిన్స్ ఆఫ్ గిజా

గ్రేట్ సఫిన్స్ ఆఫ్ గిజా ని గిజా సింహిక లేదా సింహిక అని పిలుస్తారు, సున్నపురాయి తో ఉన్న విగ్రహం, సింహం శరీరం , మానవుని తల కలిగిన పౌరాణిక జీవి.  తూర్పు దిశగా పశ్చిమం లో నిర్మించబడింది, ఇది పశ్చిమ ఒడ్డున గిజా పీఠభూమిపై ఉన్న నైలు నది లో ఈజిప్షియన్ నగరంలో గిజా సింహిక ముఖం సాధారణంగా ఫారో ఖాఫ్రేకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుందని నమ్ముతారు[1] . పరిమాణంలో ఇది పంజా నుండి తోక వరకు 73 మీ (240 అడుగులు), క్రింది (బేస్) నుండి 20.21 మీ (66.31 అడుగులు) ఎత్తు, తల పైభాగంలో 19 మీ (62 అడుగులు) వెడల్పు లో ఉంటుంది. ఇది ఈజిప్టులో ఉన్న పురాతన శిల్పం , సాధారణంగా పర్షియా ఖాఫ్రే (క్రీ.పూ. 2558-2532) పాలనలో పాత రాజ్యానికి చెందిన పురాతన ఈజిప్షియన్లు నిర్మించినట్లు నమ్ముతారు.పురాతన ఈజిప్టు పురాణాలలో సింహాలు పవిత్రమైనవిగా పరిగణించబడుతున్నందున, అవి పవిత్రత, ఇంద్రజాల శక్తులను ఉపయోగించి ఫారో సమాధులను , పిరమిడ్లను రక్షించడానికి నిర్మించబడ్డాయి. నాల్గవ రాజవంశంలో, రాజధాని మెంఫిస్‌లో 24 నుండి 26 సంవత్సరాలు పరిపాలించినట్లు భావించిన 6 పాత రాజ్య ఫారోలలో ఒకరైన మిస్టరీ ఖాఫ్రే గ్రేట్ సింహికలోని ముఖం అని అంచనా [2] .ఒక స్ఫింక్స్ (లేదా స్ఫింక్స్) అనేది సింహం శరీరం, మానవుడి తల, కొన్ని వైవిధ్యాలతో కూడిన జీవి. ఇది ఈజిప్టు, ఆసియా, గ్రీకు పురాణాలలో ప్రస్తావించినదని పేర్కొన్నారు.

చరిత్ర

గ్రేట్ సఫిన్స్ అఫ్ గిజా ( గిజా సింహిక( ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద, పురాతన విగ్రహాలలో ఒకటి, కానీ దాని గురించి ప్రాథమిక వాస్తవాలు ఇప్పటికీ చర్చకు లోబడి ఉన్నాయి, అవి ఎప్పుడు నిర్మించబడ్డాయి, ఎవరిచేత , ఏ ప్రయోజనం కోసం.మానవ తల ఉన్న, రాతి పీఠభూమిపై గొప్ప పిరమిడ్ల నుండి షికారు చేస్తున్న భారీ, పురాతన సింహం కంటే ఏ మానవ ప్రయత్నం రహస్యంతో ఎక్కువ సంబంధం కలిగి లేదు. నేడు ప్రపంచంలోని ప్రముఖ ఈజిప్టాలజిస్టులు, స్ఫింక్స్ అధికారులలో ఒకరిగా గుర్తించబడిన లెహ్నర్ తన మొదటి సందర్శన నుండి 37 సంవత్సరాలలో చాలా వరకు గిజాలో క్షేత్ర పరిశోధన నిర్వహించాడు. (హవాస్, స్నేహితుడు పరిశోధనలో సహకారి) , ఈజిప్టు సుప్రీం కౌన్సిల్ ఆఫ్ యాంటిక్విటీస్ లో సెక్రటరీ జనరల్ లో స్ఫింక్స్, పిరమిడ్లు ఇతర ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని కళాఖండాలకు ప్రాప్యతను నియంత్రిస్తాడు. చుట్టూ ఉన్న రెండు చదరపు మైళ్ళ గిజా పీఠభూమికి పిరమిడ్లు, దేవాలయాలు, క్వారీలు వేలాది సమాధులతో తన పురావస్తు స్లీతింగ్ ను వర్తింపజేస్తూ, లెహ్నర్ ఇతరులు ఊహించిన దానిని ధృవీకరించడానికి సహాయపడ్డాడు. గిజా కాంప్లెక్స్ లోని కొన్ని భాగాలు, స్ఫింక్స్ చేర్చబడ్డాయి, భూమి దైవిక క్రమాన్ని కొనసాగించడానికి సూర్యుని శక్తిని ఉపయోగించడానికి రూపొందించిన ఒక విస్తారమైన పవిత్ర యంత్రాన్ని రూపొందించాయి.స్ఫింక్స్ ను ఎవరు నిర్మించారు అనే ప్రశ్న ఈజిప్టాలజిస్ట్ లు పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలను చాలా కాలంగా బాధించింది. లెహ్నర్, హవాస్,ఈజిప్టును పాలించిన ఫరో ఖఫ్రే అని అంగీకరిస్తున్నారు, ఇది సుమారు 2,600 బి.C ప్రారంభమైంది అంతర్యుద్ధం కరువుకు దారిఇవ్వడానికి ముందు సుమారు 500 సంవత్సరాలు కొనసాగింది. ఖఫ్రే తండ్రి ఖుఫు 481 అడుగుల పొడవైన గ్రేట్ పిరమిడ్ ను నిర్మించాడని, స్ఫింక్స్ నిర్మించబడే పావు మైలు దూరంలో ఉందని హైరోగ్లిఫిక్ గ్రంథాల నుండి తెలుసు. ఖఫ్రే, ఒక కఠినమైన చర్య తరువాత, తన తండ్రి కంటే పది అడుగుల పొట్టిగా ఉన్న తన స్వంత పిరమిడ్ ను నిర్మించాడు, స్ఫింక్స్ వెనుక పావు మైలు దూరం లో ఉంది . ఖఫ్రెను స్ఫింక్స్ తో అనుసంధానించే కొన్ని సాక్ష్యాలు లెహ్నర్ పరిశోధన నుండి వస్తాయి. ఈ ఆలోచన 1853 నాటిది[3].

పునరుద్ధరణ

గ్రేట్ సఫిన్స్ ఆఫ్ గిజా ముఖం కూడా కాలక్రమేణా దెబ్బతింది. నెపోలియన్ దళాలు 1798లో ఈజిప్టుకు వచ్చినప్పుడు ఫిరంగితో విగ్రహం ముక్కును ధ్వంసం చేశాయని కొన్ని వివరాలు పేర్కొన్నప్పటికీ, 18వ శతాబ్దపు చిత్రాలు ఆ ముక్కు చాలా కాలం ముందే కొంత మేరకు నష్టం అయినవని సూచిస్తున్నాయి. విగ్రహారాధనను నిరసిస్తూ 15వ శతాబ్దంలో ఒక సూఫీ ముస్లిం ముక్కును ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా నాశనం చేశాడు. దాని తలలో , గడ్డం నుండి సింహిక రాయల్ కోబ్రా చిహ్నం కొంత భాగం కూడా విచ్ఛిన్నమైంది, వీటిలో రెండవది ఇప్పుడు బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో ప్రదర్శింప బడుతున్నది . స్ఫింక్స్ వాస్తవానికి 1800 ల ప్రారంభం వరకు దాని భుజాల వరకు ఇసుకలో ఖననం చేయబడింది, అప్పుడు కెప్టెన్ గియోవన్నీ బాటిస్టా కావిగ్లియా అనే జెనోస్ సాహసికుడు 160 మంది పురుషుల బృందంతో విగ్రహాన్ని త్రవ్వడానికి ప్రయత్నించాడు కానీ చివరికి విఫలమయ్యాడు. మారియెట్ శిల్పం చుట్టూ ఉన్న ఇసుకలో కొంత భాగాన్ని తీయగలిగాడు . బారైజ్ 19- 20 వ శతాబ్దాలలో మరొక పెద్ద తవ్వకం చేశాడు. కానీ 1930 ల చివరి వరకు ఈజిప్టు పురావస్తు శాస్త్రవేత్త సెలీమ్ హసన్ చివరకు దాని ఇసుక నుండి తీసినారు. ప్రస్తుతం పర్యావరణం కాలుష్యంతో గాలి, తేమ, కారణంగా స్ఫింక్స్ క్షీణిస్తూనే ఉంది. 1900 ల మధ్య నుండి పునరుద్ధరణ ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయి, వీటిలో కొన్ని విఫలమయ్యాయి, చివరికి స్ఫింక్స్ కు మరింత నష్టాన్ని కలిగించాయి. 2007లో, సమీపంలోని కాలువలో మురుగునీటిని డంప్ చేయడం వల్ల విగ్రహం కింద స్థానిక నీటి పట్టిక పెరుగుతోందని అధికారులు తెలుసుకున్నారు. తేమ చివరికి నిర్మాణం రంధ్రాల సున్నపురాయి గుండా వ్యాపించింది, దీని వల్ల రాతి పగిలి పోయి , కొన్ని సందర్భాల్లో పెద్ద రేకుల్లో విడిపోతుంది. అధికారులు గ్రేట్ స్ఫింక్స్ కు దగ్గరగా పంపులను ఏర్పాటు చేశారు, భూగర్భజలాలను మళ్లించారు , మిగిలిన అవశేషాన్ని తదుపరి విధ్వంసం కాకుండా కాపాడ గలిగినారు[4] .

పర్యావరణ ప్రభావం

గత 4500 సంవత్సరాలలో వాతావరణం , కోత లతో గ్రేట్ స్ఫింక్స్ పై ప్రభావం చూపాయి. చూడటానికి మిగిలి ఉండటం నిజంగా ఆశ్చర్యకరం. స్ఫింక్స్ చాలా భిన్నంగా కనిపించేది. దానికి పొడవైన జడ, గడ్డం, ముక్కు ఉన్నాయి. ప్రకాశవంతమైన రంగులలో చిత్రించబడింది. ముఖం , శరీరానికి ఎరుపు రంగు వేయబడిందని, గడ్డం నీలం రంగులో ఉందని,ముఖం చాలా వరకు పసుపు రంగులో ఉందని పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తారు. స్ఫింక్స్ నిర్మించిన తరువాత, రాబోయే 1000 సంవత్సరాలకాలంలో అది పాడైపోయింది. మొత్తం విగ్రహం శరీరం ఇసుకతో కప్పబడి ఉండి, తల మాత్రమే కనిపించింది. థట్మోస్ అనే యువ యువరాజు స్ఫింక్స్ తల దగ్గర నిద్రపోయాడని పురాణాలు పేర్కొన్నాయి. అతను స్ఫింక్స్ ను పునరుద్ధరించినట్లయితే అతను ఐగుప్తు ఫరో అవుతాడని అతనికి ఒక కల వచ్చింది. ఆ భావనతో తుట్మోస్ స్ఫింక్స్ ను పునరుద్ధరించి తరువాత ఐగుప్తు ఫరో అయ్యాడు. స్ఫింక్స్ గురించి ఫన్ ఫ్యాక్ట్స్ గ్రీక్ మిథాలజీలో ఒక ప్రసిద్ధ స్ఫింక్స్ కూడా ఉంది. అది థెబ్స్ ను భయభ్రాంతులకు గురిచేసిన రాక్షసుడు, దాని చిక్కుముడిని పరిష్కరించలేని వారందరినీ చంపింది. గ్రీకులే ఆ జీవికి "స్ఫింక్స్" అనే పేరును ఇచ్చారు. న్యూ కింగ్డమ్ కాలంలో గడ్డం స్ఫింక్స్ కు జోడించబడి ఉండవచ్చు. గడ్డంలో కొంత భాగాన్ని లండన్ లోని బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో చూడవచ్చు. స్ఫింక్స్ ను సంరక్షించడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి, కానీ అది క్షీణిస్తూనే ఉంది [5] .


మూలాలు

  1. "The Great Sphinx of Giza". https://www.ancient.eu. Archived from the original on 19 April 2021. Retrieved 19 April 2021. External link in |website= (help)
  2. "Pyramids of Giza". https://www.newworldencyclopedia.org/. Archived from the original on 19 April 2021. Retrieved 19 April 2021. External link in |website= (help)
  3. "Uncovering Secrets of the Sphinx After decades of research, American archaeologist Mark Lehner has some answers about the mysteries of the Egyptian colossus". https://www.smithsonianmag.com/. Archived from the original on 19 April 2021. Retrieved 19 April 2021. line feed character in |title= at position 33 (help); External link in |website= (help)
  4. "The Sphinx". https://www.history.com/. 21 August 2018. Archived from the original on 19 April 2021. Retrieved 19 April 2021. External link in |website= (help)
  5. "Ancient Egypt The Great Sphinx". https://www.ducksters.com/. Archived from the original on 19 April 2021. Retrieved 19 April 2021. External link in |website= (help)