"తెలుగులో సులువుగా టైపు చేసేందుకు, మీ క్రోమ్ బ్రౌజరు లో గూగుల్ లిప్యంతరీకరణ పద్ధతిని వాడవచ్చు."

తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు (చ-ఛ)

From tewiki
Jump to navigation Jump to search

నిఘంటువు

  • This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
  • You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
  • PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
  • American spelling is used throughout.
  • There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

నిర్వచనములు ఆసక్తికర చిత్రములు


Part 1: చం - caM

చంక, caMka
-n.
--armpit; axilla;


చంచల, caMcala
-adj.
--unsteady; fickle; unstable;


చంచువు, caMcuvu
- n.
 - beak;
 
 
చంటి, caMTi
-adj.
--babyish; little; small; (ety.) genitive of చన్ను = breast;


చంటిపిల్ల, caMTipilla
-n. f.
--child; infant; infant at the breast; also చంటిది;


చంటి పిల్లడు, caMTi pillaDu
-n. m.
--child; infant; infant at the breast; also చంటి వాడు;


చండప్రచండులు, caMDapracaMDulu
-n. pl.
--highly talented people; see also హేమాహేమీలు;


చండశాసనం, caMDaSAsanaM
-n.
--strict discipline;


చండశాసనుడు, caMDaSAsanuDu
-n.
--strict disciplinarian;


చండ్ర, caMDra
-n.
--[Bot.] Acacia catechu;


చండాలం, caMDAlaM
-n.
--(1) unpleasant; horrible; nasty;
--(2) nonsense;


చందం, caMdaM
-n.
--style; demeanor; poise; manner;


చందనం, caMdanaM
-n.
-- (1) sandalwood;
-- (2) శ్వేత చందనం = white sandalwood; [Bot.] Santalum album;
-- (3) ఎర్ర చందనం = red sandalwood; [bot.] Pterocarpus santalinus;
-- (4) కుచందనం = bastard sandalwood;
-- (5) sandalwood paste;
--[Sans.] గంధసారం; మహార్హం; భద్రప్రియం; మలయజం;


చందన ధృతి, caMdana dhRuti
- n. essential oil of sandalwood; oil of Santal; Oleum Santal;


చందమామ, caMdaMAma
-n.
--(1) moon; Earth’s moon; see also నెలరాజు;
--(2) Chela; a fish of the Cyprinidae family; [Biol.] Oxygaster untrahi;
--(3) yellow of an egg'


చందమామ కూర, caMdaMAma kUra
-n.
--a leafy vegetable; [Bot.] Marsilea minuta lINN.;


చంద్ర, caMdra
-adj.
--lunar; pertaining to the moon;


చంద్రకళలు, caMdrakaLalu
-n.
--phases of the moon;


చంద్రకాంత, caMdrakAMta
- n.
-- an undershrub, native of Mexico, with a variety of flowers; [Bot.] Mirabalis jalapa Linn.;


చంద్రగ్రహణం, caMdragrahaNaM
-n.
--lunar eclipse;


చంద్రవంక, caMdravaMka
-n.
--crescent moon; new moon; see also నెలవంక;


చంద్రుడు, caMdruDu
-n. m.
--(1) moon;
--(2) the natural satellite of any planet;
---అర్ధచంద్రుడు = half moon.
---చంద్ర వంక = crescent moon.
---పూర్ణచంద్రుడు = full moon.
---రాకాచంద్రుడు = full moon.
---వర్ధమాన చంద్రుడు = waxing moon.
---క్షీణచంద్రుడు = waning moon.


చందా, caMdA
-n.
--(1) subscription;
--(2) contribution; donation;


చందాదారులు, caMdAdArulu
-n.
--subscribers;


చందువా, caMduvA
-n.
--awning; canopy;


చంపకం, caMpakaM
-n.
--a fragrant yellow flowering tree; [Bot.] Michelia champaka; సంపెంగ;


చంపకమాల, caMpakamAla
-n.
--a meter in Telugu prosody; (lit.) a garland of champaka flowers;


చంపు, caMpu
-v. t.
--kill; slay; (rel.) ఖూనీచేయు;


చంపూ, caMpU
-adj.
--hybrid; mixture; a mixture of prose and poetry;


చంపూకావ్యం, caMpUkAvyaM
-n.
--a literary work containing both prose and verse;

Part 1: చ - ca

చకచక, cakacaka
-adj.
--onomatopoeia for fast action such as walking, talking and actively doing things;


చక్కగా, cakkagA
-adv.
--nicely; neatly;


చక్కపెట్టు, cakkapeTTu
-v. t.
--arrange; set right;


చక్రం, cakraM
-n.
--(1) wheel;
--(2) caster; the wheels attached to furniture legs;
--(3) discuss of Vishnu;
--(4) cycle;
--(5) astrological chart;
--(6) one of the six glands of the body, according to Ayurveda, whose secretions influence psychic activity;
---జాతక చక్రం = astrological chart.
---నువ్వు చక్రం తీసికో = you drive.


చక్రవడ్డీ, cakravaDDi
-n.
--compound interest; a method of calculating interest by interest already earned to the principal;


చక్రవర్తి, cakravarti
-n.
--emperor;


చక్రవృద్ధి, cakravRddhi
-n.
--compound growth; exponential growth;


చక్రవాకం, cakravAkaM
-n.
--brahminy duck; goose;


చక్రవాతం, cakravAtaM %e2t
-n.
--cyclone; whirlwind;


చక్రవాళం, cakravALaM %e2t
-n.
--horizon;


చకితం, cakitaM.
-n.
--fear;


చకితుడు, cakituDu
-n. m.
--one who is dumb-struck;


చక్కిలి, cakkili
-n.
--armpit;


చక్కిలిగింత, cakkiligiMta
-n.
--tickle; (lit.) tickle in the armpit; same as కితకిత;


చక్కీ, cakkI %e2t
-adj.
--refined;
---చక్కీ చక్కెర = refined sugar.


చక్రీయ, cakrIya
-adj.
--[chem.] cyclic; cyclo;


చక్రీయ పదార్థాలు, cakrIya padArthAlu
-n. pl.
--[chem.] cyclic substances;


చక్రీయ షడ్జేను, cakrIya shadjEnu
-n.
--[chem.]. cyclohexane;


చక్రీయ త్రయేను, cakrIya trayEnu
-n.
--[chem.] cyclopropane;


చక్రీయ సౌష్ఠత, cakrIya saushThata
-n.
--[chem.] cyclic symmetry;


చక్కెర(లు) cakkeralu
-n.
--(1) [chem.] sugar(s);
--(2) rounds; circuits;


చక్షువు, cakshuvu
-n.
--eye;


చక్షుశ్రవం, cakshuSravaM
-n.
--snake; (lit.) one that hears with its eyes; (ety.) it is well known that snakes cannot hear; people perhaps thought that they use eyes to hear; this word is a misnomer;


చక్షుష, cakshusha
-adj.
--optical; visual;


చక్షుష పరికరాలు, cakshusha parikarAlu
-n.
--optical instruments;


చక్షుష భ్రమ, cakshusha bhrama
-n.
--optical illusion;


చక్షుష అక్షం, cakshusha akshaM
-n.
--optical axis; same as చక్షుషాక్షం;


చచ్చిపోయిన, caccipOyina
-adj.
--dead; deceased; defunct;


చచ్చు, caccu
-adj.
--poor quality; one with no vitality;
-v. i.
--die; expire;


చట్టం, caTTaM
-n.
--regulation; rule; statute; law;


చట్టపరమైన, caTTaparamaina
-adj.
--legal;


చట్టబద్ధ, caTTabaddha
-adj.
--regulatory; legal; statutory; lawful;


చట్రం, caTTraM
-n.
--frame;


చటాకు, caTAku
-n.
--one-sixteenth of a ser; an old volumetric measure that is no longer in use;


చటాలున, caTAluna
-adv.
--suddenly;


చట్నీ, caTnI
-n.
--chutney; relish;


చడి, caDi
-n.
--sound; noise;


చత్వారం, catvAraM
-n.
--hypermetropia; far-sightedness; difficulty in seeing things that are closer; this defect is associated with aging;


చతికిలపడు, catikilapaDu
-v. i.
--to sink into a sitting posture, usually due to disappointment or fatigue;(


చతుర్, catur
-pref.
--tetra-; quadra-;


చతుర్‌ప్లవనవిదిలీను, caturplavanavidilInu
-n.
--[chem.] tetrafluoroethylene; C2F4


చతుర్‌హరితపాడేను, caturharitapADEnu
-n.
--[chem.] carbontetrachloride; CCl4;


చతురంగం, caturaMgaM
-n.
--chess;


చతురస్రం, caturasraM
-n.
--square;
---దీర్ఘ చతురస్రం = rectangle; elongated square.


చతురస్ర తరంగం, caturasra tarangaM
-n.
--[phy.] square wave;


చతుర్థళ, caturthaLa
-adj.
--[Bot.] quadrifoliolate;


చతుర్థ, caturtha
-adj.
--fourth;


చతుర్ధం, caturdhaM
-n.
--the fourth; a quarter;


చతురిమ, caturima
-n.
--talent; skill; dexterity;


చతుర్భుజం, caturbhujaM
-n.
--quadrilateral; a plane geometrical figure with four straight sides;


చతుర్ధేను, caturdhEnu
-n.
--[chem.] butane; a hydrocarbon with four carbon atoms with all single bonds; C4H10;


చతుర్ధీను, caturdhInu
-n.
--[chem.] butene; a hydrocarbon with four carbon atoms and a double bond; C4H8;


చతుర్ధైను, caturdhainu
-n.
--[chem.] butyne; a hydrocarbon with four carbon atoms and a triple bond; C4H6;


చతుశ్శాల, catussAla
-n.
--quad; quadrangle; open area surrounded by buildings on all four sides;


చతుస్, catus^
-pref.
--four;


చతుష్టయం, catushTayaM
-n.
--quartet; team of four persons;
---దుష్టచతుష్టయం = the evil four, namely Duryodhana, Dussasana, Karna and Sakuni of Mahabharata.
---ముక్తిచతుష్టయం = the four types of salvation, namely సామీప్యం, సాలోక్యం, సారూప్యం, సాయుజ్యం.


చతుష్పాది, catushpAdi
-n.
--an animal with four feet;


చదవడం, cadavaDaM
-v. i.
--reading; చదవటం;


చదరం, cadaraM
-adj.
--flat; level; square;
---నలుచదరం = flat on four sides; flat on all sides; square.


చదరపు, cadarapu
-adj.
--square;
---చదరపు గజం = square yard;


చదరాసికూర, cadarAsikUra
- n.
-- [Bot.] Glinus oppositifilius;


చదును, cadunu
-adj.
--flat; level; even;


చదును చేయు, cadunu cEyu
-v. t.
--flatten; level;


చదువరి, caduvari
-n.
--reader;


చదువు, caduvu
-n.
--education; literacy;
-v. t.
--read;


చదివించు, cadiviMcu
-v. t.
--(1) make one read;
--(2) educate;
--(3) announce a gift;


చనిపోవు, canipOvu
-v. i.
--die; expire; pass away;


చన్నీళ్లు, cannILlu
-n.
--cold water;


చనువు, canuvu
-n.
--informality stemming from familiarity;


చనుమొన, canumona
-n.
--nipple; tip of a breast;


చన్ను, canuu
-n.
--breast; female's breast;


చపటా, capaTA
-n.
--(1) rim; rim around a well; platform around a well; పీనాహము; వాయికట్టు;
---(2) any tiled or cemented pavement;


చపల, capala
-adj.
--fickle; wavering; inconsistent;


చపలత్వం, capalatvaM
-n.
--lack of control; (esp.) lack of restraint while eating;


చప్పట్లు, cappaTlu
-n.
--clapping; applause;


చప్పగా, cappagA
-adj.
--tasteless; spiritless;


చప్పరించు, cappAriMcu
-v. t.
--suck; smack one's lips;


చప్పాతికళ్లి, cappAtikaLli
-n.
--[bot.] Opuntia dillenii;


చప్పుడు, cappuDu
-n.
--sound; noise;


చప్పున, cappuDu
-adv.
--quickly;


చమత్కారం, camatkAraM
-n.
--wit; humor;


చమరం, camaraM
-n. m.
--musk deer; చమరీమృగం;


చమరి, camari
-n. f.
--yak; Himalayan yak; Yak of Tartary; Tartarian ox;
-- [biol.] Bos grunniens of the Bovidae family; grunting ox; biol.] Bos mutus of the Bovidae family; mute ox;


చమరీవాలం, camarIvAlaM
-n.
--[lit.] the bushy tail of a yak; a fan made from this tail is used in temples to ceremoniously fan the idols;


చమురు, camuru
-n.
--oil; liquid fat;
---కందెన చమురు = lubricating oil.


చమురు గ్రంథులు, camuru graMthulu
-n. pl.
--[Biol.] sebaceous glands; glands that supply oils to promote the growth of hair on skin;


చయం, cayaM
-n.
--[math.] difference; analysis;


చయ్యన, cayyana
-adv.
--quickly;


చయాపచయం, cayApacayaM
-n.
--[Biol.] metabolism; the biological process of analysis and synthesis as food is converted into energy in the cells;


చర, cara
-adj.
--variable; movable;


చరకుడు, carakuDu
-n. m.
--Charaka, the great Indian physician who is believed to have lived some time between 6th century B.C. to 2nd century A.D.;


చరచర, caracara
-adv.
--quickly;


చరణం, caraNaM
-n.
--(1) foot;
--(2) foot of a verse;
--(3) a line in a song; a stanza in a song;


చరమ, carama
-adj.
--last; latter;
---చరమ పురుషార్ధం = nirvana.


చరమాంకం, caramAMkaM
-n.
--(1) last digit; least significant digit;
--(2) last act; see also చరాంకం;


చర మూలధనం, cara mUladhanaM
-n.
--[econ.] liquid capital;


చర రాసి, cararAsi
-n.
--variable;


చర్చ, carca
-n.
--(1) discussion; inquiry;
--(2) application of a layer, as in చందన చర్చ;


చర్చనీయ, carcanIya
-adj.
--debatable;


చర్మం, carmaM
-n.
--(1) skin;
--(2) hide; pelt; the precursor to leather;


చర్మరంజకం, carmaraMjakaM
-n.
--any substance (food or cosmetic) that gives luster to the skin;


చర్య, carya
-n.
--action; deed; (ant.) ప్రతిచర్య;
---ప్రతీ చర్యకి సమానం, వ్యతిరిక్తం అయిన ప్రతిచర్య వుంటుంది = for every action there is an equal and opposite reaction.


చర్వణం, carvaNaM
-n.
--chewing; mastication;
---చర్విత చర్వణం = doing something again; repetition; (lit.) chewing something that has been chewed.


చరాంకం, carAMkaM
-n.
--variable;


చరాంశం, carAMSaM
-n.
--variable;


చరాస్తి, carAsti
-n.
--movable property; liquid assets;


చరిత్ర, caritra
-n.
--(1) history;
--(2) narrative;
---జీవితచరిత్ర = biography; life history of a person.
---స్వీయచరిత్ర = autobiography; one’s own life history.


చరితార్థ, caritArtha
-n.
--meaningful; purposeful; historically significant;


చరిత్రాత్మక, caritrAtmaka
-adj.
--historic;


చర్చి, carci
-n.
--church; a place of worship for Christians;


చలత్వం, calatvaM
-n.
--variation; variability; mobility;


చలనం, calaNaM
-n.
--motion; mobility; motility; movement;


చలనచార, calanacAra
-n.
--[anat.] motor strip; a region of the brain whence movements are controlled;


చలనచిత్రం, calanacitraM
-n.
--motion picture; cinema; movie; film; picture;


చలనరాసి, calanarAsi
-n.
--[math.] variable;


చలన శక్తి, calanaSakti
-n.
--[phy.] kinetic energy;


చలనశీలత, calanaSIlata
-n.
--mobility;


చల్ల, calla
-n.
--(1) buttermilk;
--(2) coolness;


చల్లడం, callaDaM
-n. s.
--shorts; knickers; half-pants;
 

చల్లదనం, calladanaM
-n.
--coolness; cold;


చలాకీ, calAkI
-adj.
--lively; vivacious;


చలానా, calAna
-n.
--invoice; receipt;


చల్లారు, callAru
-v. i.
--(1) to become cool;
--(2) to calm down; to become calm;


చల్లార్చు, callArcu
-v. t.
--(1) to cool;
--(2) to pacify;


చలించు, caliMcu
-v. i.
--(1) stir; move;
--(2) to be shaken; to receive a shock;


చలి, cali
-adj.
--cold;
---చలి కాలం = winter; (lit.) cold season.
-n.
--cold; coldness when referring to weather;
---బయట చలిగా ఉంది = it is cold outside.


చలిజ్వరం, calijvaraM
-n.
--malaria; ague;any fever with chills;


చలితం, calitaM
-n.
--erythema; a type of skin allergy;


చలిమంట, calimaMTa
-n.
--bonfire;


చల్లు, callu
-v. t.
--sprinkle; scatter;


చవక, cavaka
-n.
--inexpensive; cheap;


చవకబారు, cavakabAru
-n.
--cheap; of inferior quality;


చవట, cavaTa
-n.
--incompetent fellow; stupid fellow;


చవటతనం, cavaTatanaM
-n.
--incompetence;


చవుకు చెట్టు, cavuku ceTTu
-n.
--beefwood tree; [Bot.] Casuarina equisetifolia; సరుగుడు;


చవి, cavi
-n.
--taste;


చవిటి, caviTi
-adj.
--saline; salty;


చాంద్రమాసం, cAMdramAsaM
-n.
--[astron.] lunation; synodic month; the interval of time between new moon day to new moon day; this is approximately 29.53 days;


చాందినీ, cAMdinI
-n.
--awning; canopy;


చాకచక్యం, cAkacakyaM
-n.
--skill; talent; ability; intelligence;


చాకలి, cAkali
-n.
--washerman; washerwoman;


చాకలిసోడా, cAkalisODA
-n.
--washing soda; common name for sodium carbonate;


చాకిరీ, cAkirI
-n.
--domestic work; service;


చాకిరేవు, cAkirEvu
-n.
--washerman's pier;


చాకు, cAku
-n.
--penknife; small knife;


చాటించు, cATiMcu
-v. i.
--proclaim; announce;


చాటింపు, cATiMpu
-n.
--public proclaimation;


చాటు, cATu
-n.
--covering; screen;


చాటు పద్యం, cATupadyaM
-n.
--fugitive verse;


చాటువు, cATuvu
-adj.
--witty;


చాటూక్తి, cATUkti
-n.
--innuendo;


చాడీ, cADI
-n.
--complaint;


చాతక పక్షి, cAtaka pakshi
-n.
-house swift; [biol.] Apus affinis;


చాతుర్యం, cAturyaM
-n.
--skill; cleverness; talent; versatality;


చాతురి, cAturi
-n.
--skillful person; talented person; expert;


చాదస్తం, cAdastaM
-n.
--shilly-shally; eccentricity; whimsicality; ceremonialism; unworldliness; silliness; orthodoxy; traditional mindedness; obsessive compulsiveness; see also ఛాందసం;


చాపం, cApaM
-n.
--(1) bow;
--(2) arch;
--(3) [math.] arc; a portion of a circle’s circumference;
--- మహావృత్తపు చాపం = [Astron.] Great Circle arc;


చాప, cApa
-n.
--mat; floor mat;



చాపు, cApu
-adj.
--[music] non-uniform;
-v. i.
--extend; stretch;
-n.
--(1) length; full-length cloth suitable for wearing as a lower garment by men;
--(2) long-vowel;


చామంతి, cAmaMti
-n.
--chrysanthemum; mum;


చామనచాయ, cAmanacAya
-n.
--swarthy complexion; swarthiness; a complexion that looks like a tanned white rather than black; brown complexion;


చామరం, cAmaraM
-n.
--whisk; fly-flap; chowry; luxurious fan; fan made from the hair of yak;
-- [ety.] చమరీ మృగం తోక లోని రోమములతో చెయ్యబడ్డ విసనకర్ర;


చార, cAra
-n.
--stripe;


చారల గుర్రం, cArala gurraM
-n.
--zebra; (lit.) striped horse;


చార్వాకం, cArvAkaM
-n.
--name of a religion established by Charvaka; belief in materialism;


చారిక, cArika
-n.
--(1) small stripe; long stripe-like stain;
--(2) stringy substance;


చారిణి, cAriNi
-n. f.
--female messenger;


చారిత్రక, cAritraka
-adj.
--historical; chronological; diochronic;


చారిత్రక క్రమం, cAritraka kramaM
-n.
--chronology; తిధివారీ;


చారు, cAru
-adj.
--beautiful;
-n.
--a clear spicy soup made from tamarind or lemon juice; see also రసం;


చారుడు, cAruDu
-n. m.
--messenger; (rel.) గూఢచారి;


చారులు, cArulu
-n. pl.
--spies;


చాలమి, cAlami
-n.
--insufficiency; inadequacy;


చాలని, cAlani % e2t
-n.
--strainer; colander;


చాలా, cAlA
-adj.
--a lot; plenty; many;


చాలినంత, cAlinaMta
-adj.
--adequate;


చాలీచాలని, cAlIcAlani
-adj.
--scarcely sufficient; meager;


చాలు,
-adj.
--(1) sufficient; enough;
--(2) running; current; on-going;
---ఒక రూపాయి చాలు = one rupee is enough.
---చాల్చాలు! = enough is enough!. stop it!
---చాలు ఖాతా = running account.
-n.
--(1) enough;
--(2) stripe; line; row;
--(3) furrow created by ploughing;
--(4) furrow;
--(5) resemblance;
--- తల్లి చాలు = resemblance to mother.


చావగొట్టు, cAvagoTTu
-v. t.
--beat; beat thoroughly;


చావడి, cAvaDi
-n.
--living room; audience room; drawing room; station;


చావు, cAvu
-n.
--death;


చావుదెబ్బ, cAvudebba
-n.
--mortal blow;


చించు, ciMcu
-v. t.
--tear; rip; చింపు;


చింత, ciMta
-n.
--(1) tamarind; Indian date; [bot.] Tamarindus indica of the Leguminosae family;
--(2) thought; reflection; worry; anxiety;
---చింత చచ్చినా పులుపు చావలేదు = [idiom] the potency is gone, but the desire persists.


చింతచిగురు, ciMtaciguru
-n.
--tender shoots of a tamarind tree; [bot.] Tamarindus indica


చింతచెట్టు, ciMtaceTTu
-n.
--tamarind tree;[bot.] Tamarindus indica;


చింతపండు, ciMtapaMDu
-n.
--tamarind; tamarind fruit; the sweet-sour fruit of a tamarind tree, popular in Indian cooking;[bot.] Tamarindus indica;


చింతపిక్క, ciMtapikka
-n.
--tamarind seed;


చింతామణి, ciMtAmaNi
-n.
--guide; key; index;
---వైద్య చింతామణి = guide to medicine.


చిందరవందరగా, ciMdaravaMdaragA
-adv.
--pellmell; topsy turvey; helter skelter;


చిందులుతొక్కు, ciMdulutokku
-v. i.
--dance with emotion or rage;


చిందూరం, ciMdUraM
- n.
-- a large medicinal shrub with medicinal properties; [bot.] Vitex negundo;


చిందించు, ciMdiMcu
-v. t.
--splash;


చిందు, ciMdu
-v. i.
--splash;


చింపడం, ciMpadaM
-n.
--tearing; also చింపటం;


చింపంజీ, ciMpAMjI
-n.
--chimpanzee; an ape-like primate;


చింపిరిజుత్తు, ciMpirijuttu
-n.
--disheveled hair;


చింపు, ciMpu
-v. t.
--tear; rip;


చిక్కం, cikkaM
-n.
--a bag woven out of a string or rope and often used as a hanging shelf;


చిక్కట్ట, cikkaTTa
-n.
--a special comb designed to untangle hair;


చిక్కతనం, cikkatanaM
-n.
--(of liquids) denseness; compactness; thickness;


చిక్కబరచు, chikkabarachu
- v. t.
-- congeal; inspissate; increase the density of;


చికాకు, cikAku
-n.
--irritability; irascibility; vexation;


చిక్కావి చెట్టు,
-n.
--[bot.] Momosa concina;


చికిత్స, cikitsa
-n.
--medical treatment; therapy;


చికిలించు,
-v.i.
--lere; leery look;


చికీర్ష, cikIrsha
-n.
--ambition; desire to do a great deed; % put this in e-2-t


చిక్కు, cikku
-n.
--(1) snag; difficulty;
--(2) tangle; knot; grip; link;
--(3) sapota fruit;
---ఇది చిక్కు సమస్య = this is a difficult problem.
---ఈ జుత్తు చిక్కులు పడిపోయింది = this hair is all tangled up.
-v. i.
--emaciate; lose weight;contract; remain;get caught;
---వాడు చిక్కిపోయాడు = he is emaciated; he lost weight.
---చేప వలలో చిక్కుకుంది = the fish got caught in the net.


చిక్కుడు, cikkuDu
-n.
--bean; Indian butter bean; Hyacinth bean; Bonavist bean; [bot.] Dolichos lablab of the Leguminosae family; Dolichos means "long";
--other varieties include ఎర్ర చిక్కుడు; తెల్ల చిక్కుడు; గోరు చిక్కుడు; ఆనప చిక్కుడు; ఏనుగు చిక్కుడు; కోడి చిక్కుడు; తొండ చిక్కుడు;
--అనుములు = field beans; [bot.] Dolichos lablab lignosas;


చిక్కుడు పేను, cikkuDu pEnu
-n.
--the garden pest; [biol.] Aphis medicagenis;


చికోరీ, cikOrI
-n.
--chicory; endive; [bot.] Chicorium intybus;


చిగురు, ciguru
-n.
--(1) tender leaf; shoot;
--(2) gum; the tissue that holds the teeth;


చిచ్చర, ciccara
-n.
--fire; fierce fire; fire and brimstone;


చిచ్చర పిడుగు, ciccara piDugu
-n.
--fierce lightning bolt spewing fire and brimstone;


చిచ్చు, ciccu
-n.
--flame; fire;


చిచ్చు బుడ్డి, ciccu buDDi
-n.
--a firework called "flowering pot";


చిటచిట, ciTaciTa
-adj.
--onomatopoeia for
--(1) being itchy, and
--(2) the crackling sound of water sprinkled on boiling oil;


చిట్ట, ciTTa
-n.
--small bush;
-pref.
--ultimate; utter;


చిట్ట చివర, ciTTa civara
-n.
--the very end;


చిట్టచీకటి, ciTTa cIkaTi
-n.
--pitch darkness;


చిట్టడవి, ciTTaDavi
-n.
--thicket; scrub jungle; forest dominated by thick bush;


చిట్టా, ciTTA
-n.
--daybook; daily account of money transactions; ledger; logbook;


చిటిక, ciTika
-n.
--snap; the act of snapping of the thumb and middle finger producing a sound;
---చిటికల మీద = in a snappy way; quickly; on the double.


చిటికెడు, ciTikeDu
-n.
--a dash;
---చిటికెడు ఉప్పు = a dash of salt.


చిటికేశ్వర, ciTikESvara
- n.
-- [bot.] Delonix elata Gamb.;


చిట్టి, ciTTi
-adj.
-- very small; (note) the scale from large to tiny is పెద్ద, చిన్న, బుచ్చి, చిట్టి, బుల్లి;
- n.
-- a small butter-boat; a small cup to serve butter;


చిట్టు, ciTTu
-n.
--coarse bran;


చిట్లు, ciTlu
-v. i.
--split;


చిట్టెం, ciTTeM
-n.
--slag; scum of molten metal;


చిట్టెలుక, ciTTeluka
-n.
--mouse; [biol.] Mus musculus; చుంచు; (lit.) చిరు + ఎలుక = చిట్టెలుక;


చిడుం, ciDuM
-n.
--eczema; boils;


చిడత, ciData
- n.
-- castanet; a swivelling wooden wedge used to keep a door closed;


చితగ్గొట్టు, citaggoTTu
-v. t.
--beat thoroughly;


చిత్తం, cittaM
-inter.
--OK!; will do!; yes, sir!
-n.
--(1) mind;
--(2) memory bank of the mind; long term memory;
--(3) the faculty of mind that raises doubt; see also బుద్ధి;


చిత్తగించు, cittagiMcu
-v. t.
--consider; pay attention; listen;


చిత్తగింపు, cittagiMpu
-n.
--consideration;


చిత్తడి, cittaDi
-n.
--very wet;
---చిత్తడి నేల = marsh; marsh land; wet land.
---చిత్తడి వాయువులు = marsh gas; methane.


చిత్తమొచ్చినట్లు, cittamoccinaTlu
-ph.
--as it pleases one!; as one wishes;


చిత్తరువు, cittaruvu
-n.
--picture; painting; drawing;


చిత్తశుద్ధి, cittaSuddhi
-n.
--devotion; integrity;


చిత్రం, citraM
-n.
--(1) picture; diagram; painting;
--(2) wonder; curiosity;
---చలన చిత్రం = motion picture; cinema.
---విత్థ చిత్రం = portrait.
---భావ చిత్రం = spontaneous outline.
-suff.
--graph;
---ఛాయాచిత్రం = photograph; photo.
---వర్ణమాలాచిత్రం = spectrograph.


చిత్ర, citra %updated
-n.
--(1) Alpha Virginis; Spica; Yoga tara of the 14th lunar mansion; this is the brightest star in Virgo; this is 2300 times more luminous than the Sun and is about 275 light years away from us;
--(2) The 14th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;


చిత్రకళ, citrakaLa
-n.
--the art of painting;


చిత్రకారుడు, citrakAruDu
-n. m.
--painter; artist;


చిత్రగంధం, citragandham
-n.
--Arsenicum trisulfuratum; a subtance worn by actors on their faces as a part of makeup;


చిత్రచాప, citracApa
-n.
--placemat; a small mat or decorative cloth placed under the dinner plate; % in e-2-t


చిత్రదండం, citradaMDaM
-n.
--[bot.] Betula bhojpatra; Typhonium orixense;


చిత్రపత్రిక, citrapatrika
-n.
--[bot.] Acacia arabica;


చిత్రఫలకం, citraphalakaM
-n.
--easle; a painter's board; an artist's board;


చిత్రమూలం, citraMulaM
-n.
--Ceylon lead wort; [bot.] Plumbago zeylanica; This medicinal bush grows wild along tank bunds; agricultural fields and marshy lands; this is widely used as an expectorant, to improve digestion, to treat the enlargement of the spleen and to treat leucodermia; [Sans.] చిత్రక; దహన; వహ్ని; అగ్నిక; దీప్త; భాను; పాచక;
--ఎర్ర చిత్రమూలం = [bot.] Plumbago rosea; one of the "పంచ కోలాలు";


చిత్రలేఖనం, citralEkhanaM
-n.
--the fine art of drawing a picture;


చిత్రవధ, citravadha
-n.
--torture unto death; murder associated with dismemberment;


చిత్ర ప్రదర్శనశాల, citra pradarSana SAla
-n.
--(1) museum;
--(2) movie theatre;


చిత్రహింస, citrahimsa
-n.
--torture;


చిత్రాన్నం, citrAnnaM
-n.
--lemon rice; tamarind rice; any other colorful rice preparation;


చితి, citi
-n.
--funeral pyre;


చిత్రిక, citrika
-n.
--planer; a carpenter's plane;


చితుకు, cituku
-v. i.
--rupture; break; burst;


చితుకులు, citukulu
-n. pl.
--twigs; dry twigs; broken pieces of small branches;


చిత్తు, cittu
-n.
--(1) rough; draft; not the final version;
--(2) scrap; not important;
--(3) defeat;
---చిత్తుకాగితం = scrap paper.
---నేను చిత్తు అయిపోయేను = I am defeated.


చిత్తుప్రతి, cittuprati
-n.
--rough draft;


చిదంబర రహస్యం, cidaMbara rahaSyaM
-n.
--unfathomable secret; useless secrecy;


చిదుపు, cidupu
-v. t.
--break; break with hand or fingers;


చిదుము, cidumu
-v. t.
--clip with finger nails; snip; cut;


చిన్నం, cinnaM
-n.
--one thirtieth of a tola in weight; a measure used to weigh gold;


చిన్న, cinna
-adj.
--small; younger; junior; (ant.) పెద్ద;


చిన్నబడి, cinnabaDi
-n.
--lower case of an alphabet; particularly the alphabets of languages from the Western countries;


చిన్నతనం, cinnatanaM
-n.
--(1) immature age; childhood; inexperience;
--(2) dishonor; disgrace; shame; embarassment;


చిన్నది, cinnadi
-n.
--young girl; lass; maiden;


చిన్నపేగు, cinnapEgu
-n.
--small intestine;


చిన్న బలుసు, cinna balusu
- n.
-- a thorny shrub; [bot.] Canthium parviflorum;


చిన్నమునుగు కోడి, cinnamunugu kODi
-n.
--the little grebe; [biol.] Podiceps ruficollis;


చిన్మయ, cinmaya
-adj.
--spiritual; mental; intellectual;


చినుకు, cinuku
-n.
--a drop of rain water;


చిప్ప, cippa
-n.
--(1) bowl; bowl suggestive of poverty; alms bowl;
--(2) shell;
---ఆల్చిప్ప = oyster; sea shell.
---కొబ్బరిచిప్ప = coconut shell.
---చిప్ప చేతికి వచ్చింది = got a bowl into the hand; begging.
---తాబేటిచిప్ప = shell of a turtle.
---ముత్యపుచిప్ప = mother of pearl; pearl oyster.


చిమ్మట, cimmaTa
-n.
--moth; book-worm; an insect of the moth family;


చిమ్మనగ్రోవి, cimmanagrOvi
-n.
--spray gun; squirt gun; syringe;


చిముడు, cimuDu
-v. i.
--get over-cooked, esp. rice;


చిమ్ము, cimmu
-v. t.
--spray; squirt;


చిమ్ముకారి, cimmukAri
-n.
--sprayer; a gadget to spray disinfectants, insecticides, etc.;


చిర, cira
-pref.
--long duration in time;


చిరకాలం, cirakAlaM
-n.
--forever; for a long time;


చిరస్మరణీయ, cirasmaraNIya
-adj.
--memorable; unforgettable;


చిరాకు, cirAku
-n.
--snappiness; peevishness; crossness; anger coming out of impatience or frustration;


చిరినెల్లికాయ, చిన్న ఉసిరిక, cirinellikAya, cinna usirika
- n.
-- [Bot.] Phyllanthus emblica; (Euphorbiaceae Family)
--- ఇది ఉసిరిక జాతికి చెందిన మొక్క;
--- [rel.] నేల ఉసిరిక; ఉచ్చి ఉసిరిక; ఎత్త ఉసిరిక;


చిరు, ciru
-adj.
--small;


చిరుతపులి, cirutapuli
-n.
--leopard; a spotted wild cat found in India; [Biol.] Panthera pardus; (rel.) Cheetah [Acinonyx jubatus] is a similar cat found in Africa; Jaguar, Panthera onca is a spotted cat found in South America;


చిరుతిండి, cirutiMDi
-n.
--snack (lit.) small food;


చిరుధాన్యములు, cirudhAnyamulu
-n.
--millets; some less popular grains of the grass family;


చిరునవ్వు, cirunavvu
-n.
--smile; beam;
---వాడు చిరునవ్వు చిందిస్తున్నాడు = he is smiling; he is beaming.


చిరునామా, cirunAmA
-n.
--address;


చిర్రు, cirru
-n.
--anger; ire; irritation;


చిలక, cilaka
-n.
--parrot;


చిలకరించు, cilakariMcu
-v. i.
--sprinkle; spray;


చిలక్కొయ్య, cilakkoyya
-n.
--peg to hang clothes; so called because of its shape resembling a parrot's beak;


చిలగడదుంప, cilagaDaduMpa
-n.
--sweet potato; [Bot.] Typhonium orixeuse; Ipomea batatas of the Covolvulaceae family;
-- తియ్యదుంప; గెనుసు గడ్డ;
-- [Sans.] మధ్వాలుక; పిండాలుక; రక్తాలుక;
-- [ety.] batata > potato


చిలగడదుంప కూర, cilagaDaduMpa kUra
-n.
--leafy part of sweet potato; [bot.] Ipomoea batatas of the Covolvulaceae family;


చిల్లంగి, cillaMgi
-n.
--(1) sorcery; necromancy; casting an evil spell; an occultish evil act implemented with the help of herbs imparted with magical powers;
-- (2) a mangrove shrub; [bot.] Dalbergia horrida;


చిల్లగింజ, జిల్ల గింజ, ఇండుప గింజ, cillagiMja, jillagiMja, iMDupa giMja
- n.
-- clearing nut; paste from nuts used to clear turbid water; [Bot.] Strychnos potatorum (Loganiaceae family);


చిల్లపెంకు, cillapeMku
-n.
--piece of broken pottery;


చిల్లర, cillara
-adj.
--miscellaneous;
---చిల్లర కొట్టు = small store carrying odds and ends.
---చిల్లర దేవుళ్లు = miscellaneous demi-gods.
---చిల్లర పనులు = errands; small tasks.
-n.
--change; loose money;


చిల్లరమల్లర, cillaramallara
-adj.
--miscellaneous;


చిలికించు, cilikiMcu
-v. t.
--sprinkle; spray; shake;


చిలిపి, cilipi
-adj.
--impish;


చిల్లి, cilli
-adj.
--with a pore; with a hole;
---చిల్లి గవ్వ = a cowry with a hole; a thing with trifling value.


చిలుం, ciluM
-n.
--verdigris; metal tarnish; an oxide formed on copper cooking vessels;


చిలుక, ciluka
-n.
--parrot;


చిలువ, ciluva
-n.
--python; rock snake;


చిల్లు, cillu
-n.
--pore; small hole;


చివర, civara
-n.
--end; edge; brim;
---చిట్ట చివర = the very end.


చివుకు, civuku
-v. i.
--slough;


చివ్వున, civvuna
-adv.
--briskly; suddenly; all at once;


చిహ్నం, cihnaM
-n.
--mark; sign; token;


చీంబోతు, cImbOtu
-n.
--billy goat; he goat;


చీకటి, cIkaTi
-n.
--darkness; night; (ant.) వెలుగు;

చీకటిమాను, cIkaTimAnu
-n.
--[bot.] Xanthochymus pictorius;


చీకు, cIku
-adj.
--blind;
-n.
--worry;
-v. t.
--suck; as in sucking a finger or sucking a breast;


చీకూ, చింతా, cIkU, ciMtA
-ph.
--cares and worries;


చీట్లపేక, cITlapEka
-n.
--pack of playing cards; deck of playing crads;


చీటికీ మాటికీ, cITikI mATikI
-adv.
--for every silly reason; every now and then;


చీటి, cITi
-n.
--(1) chit; a small note;
--(2) prescription;
--(3) ticket;


చీడ, cIDa
-n.
--blight;


చీడ పురుగు, cIDa purugu
-n.
--insect pest;


చీడీ, cIDI
-n.
--oriel; pial; raised platform serving as a seat in front of a house;


చీదు, cIdu
-v. i.
--(1) blow one’s nose;
--(2) backfire;
---అది సిసింద్రీ చీదినట్టు చీదేసింది = it backfired like a leaky firecracker.


చీదరించు, cIdariMcu
-v.t.
--loath; rebuke;


చీనారేకు, cInArEku
-n.
--tin sheet; (lit.) Chinese metal sheet;


చీని, cIni
-n.
--Batavian orange; a type of sweet orange; [bot.] Limonia trifoliata;


చీపురు, cIpuru
-n.
--[bot.] Aristida setecea; a bush whose twigs are used in making brooms;


చీపురుకట్ట, cIpurukaTTa
-n.
--broomstick;


చీమ, cIma
-n.
--ant; emmet; [Lat.] formica;
---కండచీమ, గండుచీమ = large black ant.
---కొండచీమ = forest ant.
---చలిచీమ = black ant.


చీమలపుట్ట, cImalapuTTa
-n.
--ant nest; anthill; formicary;


చీమల సహనివేశం, cImala sahanivESaM
-n.
--ant colony;


చీమిడి, cImiDi
-n.
--mucus of the nose; snot;


చీము, cImu
-n.
--pus;


చీర, cIra
-n.
--sari;


చీరిపారకం, cIripArakaM
-n.
--post-mortem; examination of a dead body to establish if a crime had been committed;


చీరు, cIru
-v. t.
--gash; tear; rend; cut into slices;


చీలమండ, cIlamaMDa
-n.
--ankle;


చీలిక, cIlika
-n.
--split; crack; separation;


చీలు, cIlu
-v. i.
--split;


చీల్చు, cIlcu
-v. t.
--split;


చీవాట్లు, cIvATlu
-n. pl.
--scoldings; rebuke;

%చుం - cuM, చు - cu, చూ - cU

చుంచు, cuMcu
-n.
--mouse; [biol.] Mus musculus; (rel.) ఎలక = rat; పందికొక్కు = bandicoot;


చుండు, cuMDu
-n.
--dandruff; also చుండ్రు;


చుంబించు, cuMbiMcu
-v. t.
--kiss; osculate; touch;


చుక్క, cukka
-n.
--(1) star;
--(2) dot;
--(3) dot on the forehead worn by Hindus;
--(4) drop;
--(5) full stop; period; the dot at the end of a sentence;


చుక్కకూర, cukkakUra
-n.
--bladder dock; a leafy vegetable [bot.] Rumex vesicarius;
--- also known as పుల్ల బచ్చలి; ఈ మొక్కలో ఐరన్, కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్, విటమిన్- సి ఉన్నాయి. ఈ ఆకుకూర పైత్యరోగ నివారిణిగా పేరొందింది. జీర్ణశక్తిని పెంపొందిస్తుంది;


చుక్కల పయిడిగంట, cukkala payiDigaMTa
-n.
--spotted owlet; a bird seen in Andhra Pradesh; it resembles an owl in appearance and its hoot is considered auspicious; [biol.] Athene brama;


చుక్కాని, cukkAni
-n.
--rudder; helm;


చుక్కెదురు, cukkeduru
-adv.
--dead against;


చుట్టం, cuTTaM
-n.
--relative; relation;
---దూరపు చుట్టం = distant relative.


చుట్ట, cuTTa
-n.
--(1) roll; coil;
--(2) cigar; roll of tobacco;
---పరుపు చుట్ట = bed-roll.
---పొగాకు చుట్ట = cigar roll.
---తీగ చుట్ట = coil of wire.


చుట్టడం, cuTTaDaM
-v. t.
--rolling;


చుట్టపుచూపు, cuTTapucUpu
-ph.
--a friendly visit; an occasional visit;


చుట్టపెట్టు, cuTTapeTTu
-v. t.
--(1) to roll; to fold; to envelope; to swaddle;
--(2) to go around;
--(3) to surround;


చుట్టరికం, cuTTarikaM
-n.
--relationship;


చుట్టాలు, cuTTalu
-n.
--relatives;


చుట్టు, cuTTu
-n.
-- (1)time; turn; circuit; coil; (2) toe-ring;
---నాలుగు చుట్లు = four times; four turns.
-v. t.
--roll; wrap; furl; wind;


చుట్టుకొలత, cuTTukolata
-n.
--circumference; perimeter;


చుట్టుముట్టు, cuTTumuTTu
-v. t.
--surround; engulf;


చుబుకం, cubukaM
-n.
--chin;


చురక, curaka
-n.
--spark; the burn caused by a spark or hot stick or rod;


చురక పెట్టడం, curaka peTTaDaM
-v. t.
--branding; burning with a hot rod;


చురచుర, curacura
-adj.
--onomatopoeia for angry looks;


చులకన, culakana
-n.
--lightness; make light of; denigration;


చులకన చేయు, culakanacEyu
-v. t.
--belittle; disparage; denigrate;


చూచాయగా, cUcAyagA
-adv.
--vaguely, indistinctly;


చూచు, cUcu
-v. t.
--see; look;


చూచుకం, cUcukaM
-n.
--nipple; teat;


చూడాకర్మ, cUDAkarma
-n.
--the first ceremonial haircut given to a boy at an odd-numbered year, typically at the age of 3 or 5;


చూడు, cUDu
-v. t.
--(1) see; behold; observe; perceive;
--(2) take care of;
---వాసన చూడు = smell.


చూపు, cUpu
-n.
--sight; vision; glance;
---ముందుచూపు = foresight.
---వెనకచూపు = hindsight.
---చూపుల తూపులు = glances likened to arrows, metaphorically.


చూపుడు వేలు, cUpuDu vElu
-n.
--index finger; forefinger;


చూర్ణం, cUrNaM
-n.
--powder; dust;


చీరిక, cIrika
-n.
--split; crack; separation;


చూరు, cUru
-n.
--eaves; roof overhang;


చూలు, cUlu
-n.
--pregnancy;


చూలాలు, cUIAlu
-n.
--pregnant woman;


%చెం - ceM, చె - ce, చే - cE, చై - cai


చెంగలి, ceMgali
-adj.
-- near; neighboring;
- n.
-- neighborhood; proximity;


చెంగనాలు, ceMganAlu
-n.
--capers; gambols; playful jumps of young calves and other four-footed grass-eating animals;


చెంగల్వ కోష్టు, ceMgalva kOshTu
- n.
-- [bot.] Saussurea lappa;
-- [Sans.] కుష్ఠం;


చెంగావి, ceMgAvi
-n.
--saffron red color;


చెంగు, ceMgu
-n.
--free-flowing and fluttering end of a sari;


చెంగున, ceMguna
-adv.
--suddenly;


చెంచలికూర, ceMcalikUra
- n.
-- a frequent weed near cultivated fields; the plant is a laxative in large doses; the seeds are used for urinary disorders; [bot.] Digera muricata;


చెంచా, ceMcA
-n.
--spoon;


చెండు, ceMDu
-n.
--a short run of flowers strung together, and made into a ball-shaped bundle;


చెంత, ceMta
-adj.
--near; proximate;


చెంప, ceMpa
-n.
--(1) side;
--(2) cheek;
---చెంపదెబ్బ = slap.
---చెంపకి చేరడేసి కళ్ళు = big eyes on both cheeks.


చెంపలు, ceMpalu
-n.
--(1) cheeks;
--(2) sideburns;


చెంబు, ceMbu
-n.
--small, round, metal water pot;
---మర చెంబు = small, round, metal water pot with a screw cap and a handle.


చెక్క, cekka
-n.
--(1) slat; plank;
--(2) betel nut;


చెక్కసున్నం, cekkasunnaM
-n.
--rough plaster; native cement;


చెక్కిలి, cekkili
-n.
--cheek;


చెకుముకి రాయి, cekumuki rAyi
-n.
--flint; flintstone;


చెక్కు, cekku
-n.
--(1) check; (Br.) cheque;
--(2) finely chopped substance;
--(3) composure;
--(4) cheek;
--(5) bark of a tree;
--(6) scab on a wound;
---చెక్కు చెదరలేదు = (idiom) didn'’t lose composure.
-v. t.
--(1) chop;
--(2) inscribe; inlay;
--(3) sculpt;
---పనసకాయ చెక్కుతావా? = will you chop the jack fruit into fine pieces?


చెట్టు, ceTTu
-n.
--tree; woody plant;


చెట్టుచేమలు, ceTTucEmalu
-n. pl.
--trees and bur-grass; vegetation;


చెట్టుసంపంగి, ceTTusaMpaMgi
-n.
--champakam; [bot.] Michelia Champaca; Canaga odorota;


చెడ్డ, ceDDa
-adj.
--(1) bad; spoiled;
--(2) tremendous; terribly; great;
---చెడ్డ చిరాకు = great irritation.
---బతికి చెడ్డవాడు = a person who has been rich and has become poor.


చెడ్డీ, ceDDi
- n.
-- short breeches; shorts; knickers;


చెడు, ceDu
-v. i.
--to get spoiled, damaged or ruined;


చెడ్డి, ceDDi
-n.
--short trousers; shorts; knickers;


చెడుపు, ceDupu
-n.
--an occultish activity; a sacret activity intended to cause harm; voodoo; (rel.) చిల్లంగి;


చెత్త, cetta
-n.
--garbage; trash; waste; refuge;


చెత్త కుండీ, cetta kuMDI
-n.
--garbage bin;


చెద, ceda
-n.
--termite hill; white ant nest;


చెదపురుగు, cedapurugu
-n.
--termite; white ant;


చెదరగొట్టు, cedaragoTTu
-v. t.
--scatter; disperse; dispel;


చెదారం, cedAraM
-n.
--trash; rubbish; garbage;


చెదురు, ceduru
-adj.
--scattered; sporadic;


చెదురుబొమ్మ, cedurubomma
-n.
--[stat.] scatter diagram;


చెదురుమదురుగా, cedurumadurugA
-adv.
--scattered; here and there;
---చెదురుమదురుగా జల్లులు పడుతున్నాయి = experiencing scattered rain showers.


చెనకు, cenaku
-v. t.
--touch; bite; provoke with words;


చెప్మా, cepmA
-inter.
--I wonder!;


చెప్పులు, ceppulu
-n. pl.
--shoes; slippers; sandals;
---చెప్పులోని రాయి [idiom] an annoyance; (lit.) a pebble in the shoe.


చెప్పుచేతలు, ceppucEtalu
-n. pl.
--guardianship; supervision; some one’s beck and call; command and control;


చెమట, cemaTa
-n.
--sweat; perspiration;


చెమట కంపు, cemaTa kaMpu
-n.
--sweat odor; stink of sweat;


చెమర్చు, cemarcu
-v. i.
--(1) sweat; perspire;
--(2) become moist primarily due to leakage or condensation;


చెమ్మ, cemma
-n.
--dampness; moisture;


చెమ్మగిల్లు, cemmagillu
-v. i.
--become damp; to absorb moisture;


చెయ్యి, ceyyi
-n.
--hand; the portion of the arm from the wrist to the fingertips; (rel.) అరచెయ్యి; మండ; ముంజేయి;
---ఓ చెయ్యి వేద్దూ = lend a hand.
-v. t.
--do;


చెర, cera
-n.
--jail; prison;


చెరగని, ceragani
-adj.
--indelible;


చెరసాల, cerasAla
-n.
--jail house;


చెరమ, cerama
-n.
--hole;
---ముక్కుచెరమలు = nostrils.


చెరవ, cerava
-n.
--kettle;


చెర్ర, cerra
-n.
--ball bearing; a device used to make wheels turn smoothly over an axle;


చెర్ల, cerla
-suff.
--surrounding a water tank; around a body of water;
-- many family names end with "cerla" are: తాడిచెర్ల = waterbody surrounded by palms; గాడిచెర్ల = waterbody surrounded by a trench; రొంపిచెర్ల = waterbody surrounded by swamps; also మేడిచెర్ల; తుమ్మలచెర్ల; బేతంచెర్ల; చాకిచెర్ల; తామరచెర్ల;
 

చెర్లకోల, cerlakOla
-n.
--whip with several lashes at the end;


చెరి, ceri
-adj.
--each;


చెరుకు, ceruku
-n.
--sugarcane; [bot.] Saccharum officinarium;


చెరుకీగ, cerukIga
-n.
--sugarcane fly; a kind of sugarcane pest; [Biol.] Pirilla perpurilla;


చెరుకెరక్రళ్లు, cerukerrakaLLu
-n.
--sugarcane red rot; a kind of fungus that attacks sugarcane; [Biol.] Glomerella tucamanensis;


చెరుగు, cerugu
-v. t.
--winnow;


చెరుచు, cerucu
-v. t.
--rape; ravish;


చెరుపు, cerupu
-v.t.
--erase; expunge; rub off;


చెరువు, ceruvu
-n.
--tank; artificial lake; (rel.) దొరవు, కొలను; సరస్సు; కాసారం;
--- (note) the words కుంట, గుంట, కొలను, కుళం, మడుగు, కంభం - all refer to water bodies of varying sizes;


చెరువుకోడి, ceruvu kODi
-n.
--a cormorant; a water bird seen in Andhra Pradesh;


చెలమ, celama
-n.
--(1) a small hole dug in a dry river bed for collecting water;
--(2) water spring;


చెలరేగు, celarEgu
-v. i.
--burst out; break out;


చెలామణి, celAmaNI
-n.
--currency; current; in use; in circulation; acceptable;


చెలాయించు, celAyimcu
-v. t.
--wield; exercise;


చెలి, celi
-n.
--playmate; woman; girl friend; also చెలికత్తె;


చెలిమి, celimi
-n.
--friendship;


చెలియలికట్ట, celiyalikaTTa
-n.
--seashore; (lit.) the bank where the waves stop;


చెల్లి, celli
-n.
--younger sister; also చెల్లాయి;


చెల్లించు, celliMcu
-v. t.
--pay; remit;


చెవి, cevi
-n.
--(1) ear;
--(2) handle of a cup;
--(3) key;
---చెవిలో జోరీగ = [idiom] an annoyance.


చెవిటికాకి, ceviTikAki,
- n.
-- జెముడు కాకి, a colorful bird seen in Andhra Pradesh; this has a long tail and hops around on the ground hunting for worms, oblivious of people around it; the legend is that this bird knows how to recognize the life-restoring “sanjeevani” from other twigs. The legend further says that if you kill its brood, the mother bird can revive them back to life by bringing the potent twig. Now if you take the whole nest, separate the twigs and drop them in a river, the “sanjeevani” twig can be readily recognized because the legend says it will swim upstream!


చేంతాడు, cEMtADu
-n.
--rope used to draw a bucket of water from a well; (ety.) చేదు + తాడు;


చే, cE
-n.
--contracted form for "hand";


చేకొను, cEkonu
-v. t.
--accept; receive; take;


చేట, cETa
-n.
--winnowing tray;


చేటి, చేటిక, cETi, cETika
-n.
-- (1) woman; servant woman; attender; (2) server; one who provides a service;


చేటు, cETu
-adj.
--harmful; bad;
-n.
--(1) harm; danger;
--(2) misfortune; evil;
--(3) ruin; disaster;


చేత, cEta
-locative.
--in hand
---ఇదీ నీ చేత అవునా? = can you handle this?


చేతబడి, cEtabaDi
- n.
-- the black art of invoking evil spirits;
---see also కట్టుమోను; బాణామతి; గండభేరుండం; ప్రయోగం;


చేతనం, cEtanaM
-n.
--consciousness;


చేతావాతా కాని, cEtAvAtA kAni
- ph.
-- incompetent;


చేతులు దులుపుకొను, cEtulu dulupukonu
- ph.
-- getting rid of; relinquish the responsibility;


చేతస్సు, cEtassu
-n.
--consciousness; mind; intellect;


చేతి, cEti
-adj.
--of hand;


చేతికర్ర, cEtikarra
-n.
--walking stick; cane;


చేతిపనులు, cEtipanulu
-n.
--handicrafts;


చేద, cEda
-n.
--(1) bucket made from a palm leaf;
--(2) rope tied toa bucket;


చేదర్థకం, cEdarthakaM
-n.
--[gram.] subjunctive or conditional form of a verb;


చేదు, cEdu
-adj.
--bitter;
-n.
--bitterness;
-v. t.
--lift; gather; collect; draw water from a well;


చేదుపుచ్చ, cEdupucca
-n.
--bitter wild melon;


చేదుబీర, cEdubIra
- n.
-- bitter ridged gourd; a medicinal creeper found mostly in jungles; [bot.] Luffa acutangula (L.) Roxb. Cucurbitaceae; Luffa amara;
--[Sans.] తిక్త కోశాతకీ; కటు కోశాతకీ;


చేదోడు, cEdODu
-n.
--manual assistance; giving a helpful hand; see also వాదోడు;


చేను, cEnu
-n.
--agricultural field; cultivated field; a field with crop plants in it; (rel.) పొలం;


చేనేత, cEnEta
-n.
--handloom; handloom fabric;


చేనేత వస్త్రం, cEnEta vastraM
-n.
--handloom fabric;


చేనేత పరిశ్రమ, cEnEta pariSrama
-n.
--handloom industry;


చేప, cEpa
-n.
--fish; a generic name for all fishes; see other entries for specific types such as నెత్తళ్లు; బెత్తలు; రొయ్యలు; సిందువాలు; మలుగు; జల్లకాయ; గండెచేప; మట్టాలు; దువ్వెన చేప; కుంటం పాము; వాలుగ; బురదమట్టి; కల్లింట; బాడిస; ఎండ్రగిత్త; బొమ్మిడాయి; కొరమ్రీను; గండుమీను;
---ఇసకదొందు = white caboose.
---ఈసపిట్ట = porcupine fish.
---దువ్వెన చేప = climbing perch.
---యాల చేప = pointed saw fish; [biol.] Pristis cuspidatus Latham.


చేపట్టు, cEpaTTu
-v. t.
--(1) takeup;
--(2) wed; marry;


చేపల వేట, cEpala vETa
-n.
--fishing; angling;


చేపాటి కర్ర, cEpATi karra
-n.
--walking stick;


చేపు, cEpu
- n.
-- lactation; flow of milk at the udder or breast;
- v. i.
-- lactate; give milk;


చేబదులు, cEbadulu
-n.
--petty loan; loan without a promissory note;


చేమంతి, cEmaMti
-n.
--chrysanthemum; mum; [bot.] Chrysanthemum Indicum;


చేమ, cEma
-n.
--(1) bur-grass bush;
--(2) taro root; colacasia; [bot.] Colocacia esculanta; Caladium esculentum;


చేమకూర, cEmakUra
-n.
--a leafy vegetable; [Bot.] Arum esculentum;


చేమ దుంప, cEma duMpa
-n.
--taro root; arum; old coco yam; elephant ear plant; [Bot.] Colocasia antiquorum (Kale used by ancients); Colocasia esculentum (edible Kale);
--[Sans.] ఆలూకమ్;


చేమగ్గం, cEmaggaM
-n.
--hand-operated loom;


చేయు, cEyu
-v. t.
--do; perform; make; manufacture;


చేర, cEra
-n.
--hollow of the hand;


చేరిక, cErika
-n.
--(1) closeness; familiarity; emotional attachment;
--(2) arrival;


చేర్పించు, cErpiMcu
-v. t.
--(1) to cause to be joined or admitted;
--(2) to cause to be brought together or assembled;


చేరు, cEru
-v. i.
--reach; arrive; approach; join;


చేరువ, cEruva
-n.
--physical proximity; nearness;


చేర్చు, cErcu
-v. t.
--(1) join; unite; combine; assemble; bring together;
--(2) enroll; admit;
--(3) cause to reach; take to a destination;
--(4) lean against


చేరెడు, cEreDu
-adj.
--handful; the amount of solid substance that can be scooped in the cup of a hand;
-- (rel) పురిసెడు;


చేవ, cEva
-n.
--(1) strength; inner strength;
--(2) the core of a tree;


చేవడి, cEvaDi
-n.
--swiftness of hand; sleight of hand;


చేవ్రాలు cEvrAlu
-n.
--(1) handwriting;
--(2) signature;


చేష్ట, cEshTa
-n.
--act; deed; behavior; at times used to connote undesirable acts;


చేసుకొను, cEsukonu
-v. t.
--(1) to do something for oneself,
--(2) to marry;
--(3) to employ; hire;


చైతన్య, caitanya
-adj.
--active; dynamic; conscious;


చైతన్యత, caitanyata
-n.
--activity; dynamism; consciousness;


చైతన్యావరణం, caitanyAvaraNaM
-n.
--troposphere;


చైత్రం, caitraM
-n.
--first month of the Hindu lunar calendar; on the full moon day of this month, the moon will be in the asterism of the star Chitra (Spica);


%చొం - coM, చొ - co, చో - cO, చౌ - cau, ఛం - chaM, ఛ - cha, ఛా - chA


చొంగ, coMga
-n.
--drool; dribbling; the saliva coming involuntarily out of a (infant’s) mouth;


చొక్కా, cokkA
-n.
--shirt;


చొరబడు, corabaDu
-v. i.
--intrude;


చొరబాటు, corabATu
-n.
--intrusion;


చొరబాటుదారు, corabATudAru
-n.
--intruder;


చొప్పదంటు ప్రశ్న, coppadaMTu praSna
-n.
--meaningless question; stupid question;


చొల్లు, collu
-n.
--drool; saliva falling from the mouth;


చొల్లు కబుర్లు, collu kaburlu
-n.
--useless conversation; pointless chatter; childish talk;


చోటు, cOTu
-n.
--space;


చోదకశక్తి, cOdakaSakti
-n.
--steering capability; steerability;


చోదకి, cOdaki
-n. f.
--driver;


చోదకుడు, cOdakuDu
-n.
--driver;


చోద్యం, cOdyaM
-n.
--amusement; wonder;


చోపుదారు, cOpudAru
-n.
--usher; the person who shows the way;


చోరులు, cOrulu
-n.
--thieves;


చోళీ, cOLI
-n.
--jacket; blouse; bodice;


చోళ్లు, coLlu
-n.
--ragi; a type of millet, resembling fine mustard, [bot.] Eleusine coracana; రాగులు;


చౌక్, cauk
-n.
-- a junction of four streets; a city square; booth;
--- చాందినీ చౌక్; సామారంగం చౌక్; ఆసీల చౌక్;


చౌక, cauka
-n.
--cheap; inexpensive;


చౌకట్టు, chaukaTTu
-n.
--frame;


చౌకళించు, chaukaLiMchu
- v. t.
-- skip, leap, vault, an animal (a horse) jumping a fence by lifting all four legs;


చౌకబారు, caukabAru
-adj.
--cheap; shoddy;


చౌకీ, caukI
-n.
--toll gate;


చౌకీదార్, caukIdaar
- n.
-- night watchman;


చౌటినేలలు, cauTinElalu
-n.
--salted lands; lands that were rendered useless due to the seepage of saline waters;


చౌరస్తా, caurastA
-n.
--crossroads; junction of (four) streets;

Part 3: ఛ - cha

ఛందస్సు, chaMdassu
-n.
--prosody; the system for writing verse and poetry;


ఛాందసం, chAMdasaM
- n.
-- (1) related to prosody;
-- (2) related to Vedic hymns;
-- (3) stupidity of a mere book-worm; ritualistic pedantry; with more focus on style than subsrtance


ఛలోక్తి, chalOkti
-n.
--joke; pun; innuendo; epigram;


ఛాందసము, chAMdasamu
-n.
--old fashioned way; ignorant of worldly ways; (lit.) related to the Vedas or prosody;


ఛాతీ, chAtI
-n.
--chest;


ఛాయ, chAya
-n.
--shadow;


ఛాయాచిత్రం, chAyAcitraM
-n.
--photograph;


ఛార్జి, chArji
-n.
--electrical charge;


ఛిన్నాభిన్నం చేయు, chinnAbhinnaM cEyu
-ph.
--shatter; make into pieces;

మూలం